Tatlandırıcıların Sağlığa Etkileri ve Riskleri
Tatlandırıcıların Sağlığa Etkileri
Tatlandırıcılar, uzun yıllar boyunca 'şeker'in sağlıklı bir alternatifi olarak tanıtıldı ve geniş kitleler tarafından tüketildi. Ancak, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) son yıllarda tatlandırıcı içeren ürünlerin sanıldığı kadar masum olmadığını vurguladı ve kilo kontrolü sağlamak amacıyla bu ürünlerin kullanılmamasını önerdi. DSÖ'nün yanı sıra, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) da geçtiğimiz yıl aspartamın büyük olasılıkla bir kanserojen olduğunu duyurdu.
Prof. Dr. Osman Erk, tatlandırıcıların hangi gıdalarda bulunduğu konusunda uyarılarda bulunarak, “Eğer bir yiyecek ya da içecekte tatlandırıcı varsa, o üründen uzak durulmalıdır” dedi. Tatlandırıcıların zararları hakkında şunları belirtti:
- Tatlandırıcıların büyük bir kısmı, hazır yiyecek ve içeceklerde katkı maddesi olarak yer alırken, yalnızca küçük bir kısmı sağlık nedenleriyle kullanılmaktadır.
- Marketlerde satılan binlerce hazır gıda ve içecekte tatlandırıcılar ve fruktozdan zengin mısır şurubu bulunmaktadır.
- Diyet içecekler, hazır meyve suları, soda, süt, bira, meyve şarabı, sakız, yoğurt, baklava, börek, pasta, kek, reçel, marmelat, helva, sütlü tatlılar, çorba, ketçap, konserveler, çikolata, çerez ve şekerlemeler gibi birçok ürün tatlandırıcı içerebilir.
- Pek çok yiyecek ve içeceğin etiketlerinde ne kadar yapay tatlandırıcı bulunduğu belirtilmemektedir.
Tatlandırıcıların Beyaz Şekerle Karşılaştırılması
Tatlandırıcılar, ağıza alındıkları anda tat alma refleksini harekete geçirerek vücudun çok fazla glikoz aldığını düşünmesine neden olur. Bu durum, kanda ani insülin yükselmesine yol açar ve beyaz şeker ile nişasta alımındaki etkilerle benzerlik gösterir. Tatlandırıcı alımından sonra meydana gelen ani insülin yüksekliği, kan glikoz düzeyini düşürerek açlık hissinin ortaya çıkmasına neden olur. Bu da kişinin sürekli bir şeyler yeme isteği duymasına yol açar.
İnsülin, yağ yakılmasını engelleyen ve vücutta yağ depolanmasına neden olan bir hormondur. Kronik insülin yüksekliği, başta kalp hastalıkları olmak üzere diyabet, hipertansiyon, metabolik sendrom ve kanser gibi pek çok hastalığın temel sebeplerinden biridir.
Tatlandırıcıların Vücut Üzerindeki Etkileri
Yeni araştırmalar, aspartam başta olmak üzere birçok yapay tatlandırıcının bazı hastalık risklerini artırdığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, piyasada 'şekersiz' olarak satılan ve sağlıklı alternatifler olarak görülen birçok gıda ve içecek, içerdiği tatlandırıcılar nedeniyle vücudumuza olumsuz etkiler yapabilir. Genel olarak, tüm tatlandırıcılar; obeziteye, Tip 2 diyabete, erken doğuma, kalp-damar hastalıklarına ve kansere yol açabilir. Hem yapay hem de doğal tatlandırıcılar, vücut sağlığı açısından zararlı olabilir. Bu nedenle, aspartam, asesülfam-K (asesülfam potasyum), sukraloz, sakarin ve stevia gibi tatlandırıcılardan uzak durulması önerilmektedir.