Ticaret Bakanlığı’nın Mayıs Ayı Kurul Kararları ve Denetimler Hakkında Detaylar
Kurul Toplantısında Alınan Kararlar ve Para Cezaları
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Kurulun 15 Mayıs tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda toplam 65 dosya üzerinde değerlendirme yapıldığı belirtildi. Bu dosyalardan 56’sının mevzuata aykırı olduğu tespit edilerek, ilgili firmalara ve uygulamalara ciddi yaptırımlar uygulandı. Toplamda, mevzuata aykırı bulunan bu dosyalara ilişkin 10 milyon 495 bin 800 lira tutarında idari para cezası kararlaştırıldı. Ayrıca, 5 dosyada tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla erişim engeli tedbirleri uygulanmasına karar verildi.
Açıklamada, mayıs ayı içerisinde Kurulun toplamda 736 dosya hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunduğu bildirildi. Bu süreçte, aldatıcı reklamlar veya haksız ticari uygulamalar nedeniyle 661 dosyaya durdurma cezası verildi ve toplamda 125 milyon 281 bin 151 lira tutarında idari para cezası uygulandı. Ayrıca, Kurulun tüketicilerin rasyonel karar verme süreçlerini olumsuz etkileyen ara yüz tasarımları ve internet siteleri üzerinden yapılan alışverişlerde, tüketicilerin alışkanlıklarını ve tercihlerini manipüle etmeye yönelik uygulamaları denetlediği kaydedildi.
Elektronik Ticaret Platformları ve Manipülatif Uygulamalar
Kurulun Mayıs ayı toplantısında, özellikle elektronik ticaret platformlarındaki mağaza takipçi sayıları, ürün favorileme, sepete ekleme, soru sorma ve değerlendirme gibi özelliklerin yanı sıra, internet siteleri ve mobil uygulamalarda yer alan işletmelere ilişkin tüketici yorumlarının, uygulama mağazalarındaki indirme ve yorum sayılarının manipüle edilmesine odaklanıldı. Bu tür uygulamalar, tüketicilerin gerçek deneyimlerine aykırı ve yanıltıcı bilgilerle, mal ve hizmetleri ön plana çıkarma amacı taşıyan sahte tanıtımlar olarak değerlendirildi.
SATIN ALMA DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN YÖNTEMLER VE CEZALAR
Açıklamada, satın alma davranışlarını etkilemek amacıyla kullanılan çeşitli tanıtım ve reklam uygulamaları hakkında detaylar paylaşıldı. Özellikle, toplamda 6 firmanın, yaklaşık 3,5 milyon lira tutarında idari para cezasına çarptırıldığı ve ilgili reklam ve tanıtımların durdurulmasına karar verildiği vurgulandı. Bu firmaların internet sitelerine erişim engeli de getirildi.
Özellikle, bir video paylaşım platformunda abonelik paketlerinin önceden seçili olması ve "1 ay boyunca ücretsiz" deneme teklifinde kredi veya banka kartı bilgilerinin zorunlu kılınması uygulamasına dikkat çekildi. Ayrıca, mobil uygulamalarda "2 ay ücretsiz" seçeneğinin sunulması sırasında, kullanıcılara karşılık gelen diğer seçeneklerin, ekranın sağ üst köşesine yerleştirilmiş yalnızca "X" ile kapatılabilen küçük ve görünmez bir butonla sunulması gibi karışık ve kafa karıştırıcı tasarımlar da Kurulun gündemine taşındı.
Ticari Uygulamaların ve Ara Yüz Tasarımlarının Denetimi
Yürütülen detaylı incelemeler sonucunda, tüketicilerin normal şartlar altında taraf olmayacağı işlemlere zorlanmalarına neden olan ara yüz tasarımları ve aboneliklerin "ücretsiz deneme" şeklinde sunulması gibi uygulamalar, karanlık tasarım teknikleri kapsamında değerlendirildi. Bu uygulamaların, tüketicilerin ödeme yöntemleri ve kişisel bilgilerinin kaydedilmesini zorunlu kılan, yanıltıcı ve manipülatif özellikler taşıdığı tespit edildi. Bu sebeple, ilgili firmalara bu tür ticari uygulamaların durdurulması ve idari para cezalarının uygulanması kararı verildi.