TOKİ Şantiyelerinde Taşeron Sisteminin İşçi Güvenliği ve Ödeme Sorunları
Deprem konutlarının inşa sürecinde taşeron firmaların rolü ve denetim eksikliği, işçi güvenliği ve maaş ödemeleri konusunda tartışmaları derinleştirdi. İnşaat-İş Sendikası’nın yetkilileri, bazı şantiyelerdeki şartların, deprem konutlarının yapıldığı alanlardaki uygulamalardan daha zayıf olduğunu belirtiyor. Mahalle arasındaki 4-5 katlı binaların üretildiği şantiyelerde bile iş güvenliğinin yetersiz olduğu iddia ediliyor. Yunus Özgür, afet bölgesinde taşeronlara bağlı şantiyelerde maaş ödemelerinin giderek zorlaştığını ve güvenliğin yeterince korunmadığını vurguladı: “Bir baret, bir çift iş ayakkabısı bile verilmeden çalışmak zorunda kalan işçiler var; esas amaç hızlı tamamlamalar, güvenlik ve maaşlar ikinci planda.”
“Zamanında Ödeme Yok” dedi Özgür, deprem alanındaki inşaatların son altı ayda adeta işçilere ödeme yapılmamasına yakın bir süreç geçirdiğini ifade etti. Taşeronun insafına bırakılan iş güvenliği, ücret gaspı ve yapıların dayanıklılığı konularında acil çözümler gerektiğini belirtti. Devrimci Yapı, İnşaat ve Yol İşçileri Sendikası Genel Başkanı Özgür Karabulut ise, “İşçiler en az iki ay bekliyor. Yemekhane ve yatakhaneler çoğu yerde kötü durumda. Deprem bölgesine yönelik duyarlılık azaldıkça firmaların insafı ön planda kalıyor; maaşlar zamanında ödenmiyor.” şeklinde konuştu.
“İş Kanunu’na Aykırı Uygulamalar Var” Karabulut, denetimlerin yetersiz olduğuna dikkat çekti ve şikayetlere rağmen denetimlerin artırılmadığını söyledi. İstanbul’daki Tuzla ve Sazlıbosna gibi bölgelerde işçi ücretleri, barınma ve beslenme konularının acil çözüm beklediğini belirtti. Ayrıca, vinç operatörü kaynaklı kazaların yüzde 90’ının TOKİ şantiyelerinde yaşandığını ifade etti. Şantiyelerdeki durumun uç kaçak işçi sorunu ve güvenlik açığıyla birleşerek ağırlaştığına dair endişelerini dile getirdi.
“Şantiyeler Kaçak İşçi Dolu” Karabulut, deprem bölgesindeki projelerde taşeron yoluyla kaçak işçi çalıştırıldığını ifade etti. Büyük ölçekli projelerde bu tür uygulamaların yaygın olmadığını, TOKİ projelerinin fiilen denetimsiz kaldığını belirtti. Kaçak ve yerli yabancı işçi oranlarının yüksek olduğu bu şantiyelerde, bazı projelerin adeta mülteci kampı görüntülerine kaydığı iddia ediliyor. Deprem bölgesindeki şantiyelerin kaçak işçi akışına maruz kaldığına dikkat çeken Karabulut, bunun işçi güvenliği ve projenin dayanıklılığı açısından ciddi bir sorun olduğuna vurgu yaptı.