Trump’ın Grönland İddiaları ve Avrupa’nın Tepkisi

Amerika Birleşik Devletleri'nin eski başkanı Donald Trump, Truth Social platformunda yaptığı bir paylaşımda, "Dünya genelinde Ulusal Güvenlik ve Özgürlük hedefleri doğrultusunda, Amerika Birleşik Devletleri Grönland'ın mülkiyeti ve kontrolünün zorunlu olduğunu düşünüyor" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, birçok kişi arasında endişe yarattı. Peki, siz Trump'ın bu iddiaları karşısında kaygı duyanlardan mısınız? Eğer öyleyse, Grönlandlılarla empati kurmayı deneyebilir misiniz? Grönland'ın büyük bir kısmı Avrupa Birliği vatandaşı olsa da, Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) olarak bilinen AB diplomatik servisi, Trump’ın olası bir toprak gaspı önerisine karşı sessiz kalmayı tercih ediyor. AB sözcüsü Anouar El Anouni, "Bu konuda hızlı bir yanıt verebilirim: Yorumlar hakkında yorum yapmıyoruz" şeklinde bir açıklama yaptı.

Danimarka'nın özerk bir bölgesi olan Grönland, AB'nin anakarasında yer almasa da "AB ile İlişkili Denizaşırı Topraklar" kategorisine dahil ediliyor. Mineral zenginlikleri ile bilinen bu devasa adada yaklaşık 57 bin kişi yaşamaktadır. Bu nüfusun yalnızca 2 bini Danimarkalı, geri kalan 55 bini ise AB vatandaşı. Trump, ilk kez 2019'da gündeme getirdiği Grönland'ı satın alma isteğini yeniden dile getirdi. Bu sefer, yeni Danimarka büyükelçisini atarken, PayPal'ın kurucu ortağı ve eski ABD İsveç Büyükelçisi Kenneth Howery'nin Trump'ın Grönland'a dair hayallerinin prensi olduğunu belirtti.

Ancak, Grönland'ın Amerikan kontrolüne geçme olasılığı hakkında birçok kişi Brüksel kadar ihtiyatlı değil. Grönland Başbakanı Múte Egede, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, "Grönland bizimdir" dedi ve "satılık değiliz ve asla satılmayacağız" ifadelerini kullandı. Egede, Grönland'ın sakinlerine ait olduğunu vurgulayarak, "özgürlük için verdikleri uzun mücadelelerini" asla kaybetmemeleri gerektiğini belirtti. Bu söylemler, Grönland ile Danimarka arasındaki nadir ortak düşüncelerden biri olarak öne çıkıyor.

Trump'ın açıklamalarının ardından birkaç saat içinde Danimarka, Grönland'daki savunma harcamalarını en az 1,3 milyar avroya çıkaracağını duyurdu. Ancak Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, zamanlamanın yalnızca "kaderin bir cilvesi" olduğunu belirtti. Grönland ve Danimarka hükümetleri ise POLITICO'nun yorum talebine henüz yanıt vermedi.

Grönland, dünyanın en büyük adası olmasının yanı sıra, Kuzey Amerika ile Avrupa arasında stratejik bir geçiş noktası işlevi görmektedir. Ada aynı zamanda Arktik Okyanusu'na açılan bir kapı niteliğindedir. Grönland, başta altın olmak üzere, gümüş, bakır, çinko ve uranyum gibi değerli madenlere sahip bir toprak yapısına sahiptir. Bu madenler, modern teknolojinin birçok aracının üretiminde kritik bir rol oynamaktadır.

ABD'nin Grönland'daki en önemli varlığı, 1951 yılında kurulan Thule Hava Üssü'dür. Bu üs, balistik füze erken uyarı sistemi ve meteorolojik radar istasyonu olarak işlev görmektedir. Thule Hava Üssü, Rusya'dan gelebilecek olası tehditlere karşı ABD'nin ilk savunma hattını oluşturmaktadır. Ancak son yıllarda Çin'in Grönland'a artan ilgisi, Washington'u endişelendiriyor.

Çin, 2018'de duyurulan "Kutup İpek Yolu" projesi çerçevesinde Grönland'a yatırım yapma çabası içindedir. Pekin yönetimi, özellikle madencilik sektöründe faaliyet göstermeye çalışmaktadır. Rusya da bölgede etkin bir oyuncu konumundadır; Moskova, Arktik'te 50'den fazla eski Sovyet askeri üssü'nü yeniden faaliyete geçirmiş ve Soğuk Savaş döneminde kullanılan 475 askeri tesisini yenilemiştir. Bu üslerde uzun menzilli savaş uçakları ve füze bataryaları bulundurmaktadır.

POLITICO Ketrin Jochecová Haber Merkezi