Türk Yatırımcıların Yurt Dışına Yönelimi ve Konut Piyasasındaki Değişimler
Konut Yatırımlarında Yurt Dışına Yöneliş
Yüksek enflasyon oranları ve buna bağlı olarak konut fiyatlarındaki sert artışlar, yüksek kredi faizleri, yatırım geri dönüş sürelerinin uzaması ve konut sektörüne yönelik hukuki düzenlemelerin yarattığı belirsizlik, Türkiye'de konutun geleneksel bir yatırım aracı olma niteliğini sorgulamaya açtı. Bu durumda, konut satışları aylık bazda son on yılın en düşük seviyelerine gerilerken, yatırımcılar yurt dışına yönelmeye başladı. Özellikle Karadağ, İspanya, Dubai ve Londra gibi destinasyonlar Türk yatırımcıların radarında.
Yurt Dışı Gayrimenkul Yatırımları Artıyor
Türkiye'de yerleşik bireylerin geçen yıl 2.1 milyar dolar olan yurt dışındaki gayrimenkul yatırımlarının, bu yıl 3-4 milyar dolar seviyesine ulaşması bekleniyor. Türk yatırımcıların yurt dışı emlak piyasasına olan ilgisini gören Türk inşaat ve gayrimenkul firmaları da bu fırsatı değerlendirmek için rotalarını yurt dışına çeviriyor. Sektör temsilcileri, özellikle İspanya, Karadağ ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne (KKTC) yönelen Türk inşaat şirketlerinin yurt dışı yatırımlarının ilk beş ayda yüzde 400'den fazla arttığını belirtiyor.
İstanbul'daki evini satarak Londra'da konut alan 56 yaşındaki Tolga, yüksek konut fiyatlarının yanı sıra düşük kira gelirlerinin yatırımcılar için cazip olmadığını vurguladı. Tolga, "Türkiye'de konut fiyatları oldukça yüksek, ancak kira gelirleri düşük. Bir evi kiraya verdiğinizde yatırımın geri dönüş süresi 30 yıl civarına çıkıyor. Londra'da ise bu süre 15-20 yıl arasında." diyerek, yatırımını çeşitlendirmek ve döviz cinsi gelir elde etmek için bu adımı attığını ifade etti.
Türkiye'de Konut Satışları Düşerken, Yurt Dışında Artış Yaşanıyor
Türkiye'deki konut satışları, 2023 yılında düşüş göstermeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Nisan ayında konut satışları son on yılın en düşük seviyesi olan 75 bin 569 adede kadar geriledi. Haziran ayında ise bu rakam 79 bin 313 adet oldu. Londra'da faaliyet gösteren Unique London Consultancy'nin Kurucusu Arzu Uygun, Türklerin Londra konut piyasasına olan ilgisinin son dönemde katlanarak arttığını belirterek, İstanbul ve Londra'daki benzer fiyatlardaki evler arasındaki karşılaştırmayı yaptı. Uygun, "İstanbul'da kiraya verdiğiniz gayrimenkulün geri dönüş süresi 26 yıl iken, benzer fiyatlı bir konut Londra'da 17 yıl civarında seyrediyor." dedi.
Yurt Dışına Yönelimin Nedenleri
- Yüksek enflasyon ve konut fiyatlarındaki sert artışlar
- Hukuki belirsizlikler ve vergi yükümlülükleri
- Döviz bazlı kira gelirleri elde etme arzusu
- Kısa geri dönüş süreleri
Fenercioğlu Şirketler Grubu'nun Yönetim Kurulu Başkanı Aycan Fenercioğlu, Türk yatırımcıların yurt dışındaki emlak piyasasına olan ilgisini gözlemleyerek projelerini yurt dışına yoğunlaştırmaya karar verdiklerini ifade etti. KKTC'de altı farklı lokasyonda konut projeleri başlatmış olup, İspanya'nın Alicante bölgesinde de inşaata başlamayı planladıklarını belirtti. Fenercioğlu, "Türkiye'de konut artık çoğu vatandaş için yatırım olmaktan çıkmış durumda. Türk yatırımcı şu anda bir arayışta." diyerek, bu durumun yurt dışına yönelimi artırdığını vurguladı.
Hükümetin Politikasının Etkileri
Hükümetin mevcut politikası, konutun yalnızca barınma amacıyla alınmasını teşvik etmesi yönündedir. Bu durum, Türk yatırımcıların yurt dışına daha fazla yönelmesine neden oluyor. Geçtiğimiz günlerde medyada çıkan haberlere göre, hükümet birden fazla konuta sahip olanlara ek emlak vergisi getirmeyi planlıyor. Ancak bu düzenlemenin yasalaşmadığı belirtildi. Sektör temsilcileri, bu tür söylentilerin bile yatırımcıları endişelendirerek piyasadan uzaklaşmalarına yol açtığını ifade ediyor.
Hukuki Düzenlemelere Dikkat
Gayrimenkul Hizmet İhracatçıları Derneği (GİGDER) Başkanı Bayram Tekçe, Türk konut yatırımcılarının yurt dışına yönelmesinin en önemli nedenlerinden birinin hukuki belirsizlikler olduğunu belirtti. "Kira tavanı konut yatırımcıları açısından büyük bir sorundu. Bu kaldırıldı, ancak vergi sistemine yönelik söylentiler ortaya çıktı." diyerek, bu belirsizliklerin yatırımcıları olumsuz etkilediğini ifade etti. Türklerin yurt dışındaki gayrimenkul yatırımlarının bu yıl en az yüzde 50 artarak 3 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakamın 4 milyar dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Sonuç olarak, Türkiye'de konut yatırımlarının cazibesinin kaybolmasıyla birlikte, Türk yatırımcılar yurt dışındaki fırsatları değerlendirmek için adımlar atmaya devam ediyor. Hem ekonomik belirsizlikler hem de hukuki düzenlemeler, bu yönelimin artmasına katkıda bulunuyor.