Türkiye’de E-İthalat Kısıtlamasının Ardından Artan Yurtdışı Seyahat Harcamaları
Türkiye’de e-ithalat sınırının kaldırılması süreci tüketici davranışında beklenenin aksine bir rotayı değiştirdi. Online alışveriş kanalları daralınca Türk tüketici için alternatif yer yurtdışı oldu ve bu dönemde fiyatlar da turistlerin harcama tercihlerini yönlendirdi. Yeni veriler, yerli tüketici ve yabancı turistlerin perakende harcamalarının büyük ölçüde Türkiye dışına kaydığını gösteriyor.
Gümrük muafiyeti 6 Şubat 2026 itibarıyla uygulanamaz hale gelince, e-ithalat yoluyla yapılan perakende alımlar zorlaştı. Bu durum, vatandaşların internet üzerinden sipariş veremediği durumlarda doğrudan yurtdışına yönelmesine yol açtı. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verileri, Şubat’ta yerli kartlarla yurtdışında yapılan harcamaların aylık bazda ilk kez düşüş göstererek 35,4 milyar TL ile sonrasında toparlanmaya başladığını gösterdi. Mart ayında ise bu harcamalar yeniden yükselişe geçerek 39,9 milyar TL seviyesine ulaştı ve son bir yılın en yüksek üçüncü göstergesi olarak kayda geçti.
SEYAHAT HARCAMALARINDA REKOR KIRAN BÜYÜME Verilerin ayrıntısında seyahat ve konaklama hizmetleri, uçuşlar ile seyahat acentelerinin toplam harcamaları belirleyici rol oynadı. Bu dört kalemdeki toplam tutar 27,4 milyar TL’yi buldu ve şimdiye kadarki en yüksek kapanışı olarak kayıtlara geçti. Veriler, e-ithalat sınırının getirilmesiyle tüketicinin alışveriş için yurtdışına yöneldiğini doğruluyor. Şubat ayında 23,8 milyar TL olan seyahat harcamaları Mart’ta yaklaşık %15,2 artarken, toplam yurtdışı kart harcamalarının yaklaşık %68,5’ini kapsadı. Bu oran, harcamaların ürün alımından çok seyahat odaklı hale geldiğini gösteriyor.
YURT DIŞI FİZİKİ ALIŞVERİŞİNİN ÖNEMİ ARTARAK DEVAM EDİŞİ Yurtdışından yapılan fiziki alışverişler, yerli kartlar üzerinden kaydedildi ve tüketicinin tercihlerini net biçimde ortaya koydu. 2025 Nisan’da 52,5 milyar TL olan yurtdışı fiziksel harcamalar, 2026 Mart ayında 77,3 milyar TL’ye yükseldi. Son 12 aylık artış yaklaşık %47,2 olarak kayda geçti. Harcamalar yaz aylarında artış eğilimini sürdürdü ve Temmuz’da 62,9 milyar TL’ye, Kasım’da 74,3 milyar TL’ye çıkıp Ocak 2026’da 79,3 milyar TL ile tüm zamanların en yüksek seviyesi görüldü.
Martta Yine Yükseliş Ekonomiyle ilgili haberlerde Şubat’ta 66,6 milyar TL’ye gerileyen harcamaların Mart’ta 77,3 milyar TL’ye tırmandığına işaret ediliyor. Aylık bazda yaklaşık %16’lık bir artış kaydedildi. Bu tablo, yurtdışından online alışverişe getirilen sınırlamaların tüketici talebini azaltmadığını, daha çok doğrudan yurtdışına gidilerek harcamaların sürdürüldüğünü gösteriyor. Elektronik, giyim, kozmetik ve lüks ürünlerde aranan fiyat avantajı nedeniyle fiziksel alışverişin tercih edildiği düşünülüyor.
E-İhracat Yanıtı Bu dönemde Türkiye’nin e-ihracat performansı daha sakin kaldı. 2025 Nisan’da 14,6 milyar TL olan e-ihracat, Mart ayında 15,6 milyar TL’ye çıktı ve son 12 aylık artış yaklaşık %7 seviyesinde kaldı. E-ihracatta en güçlü ay 2025 Temmuz olurken ardından gelen aylarda büyüme daha sınırlı seyirdi. İç talep kaynaklı yurtdışı harcamalarının dış satıma göre daha hızlı büyümeye devam ettiği görülüyor. Bu veriler, sınır ötesi alışverişlere getirilen kısıtlamaların talebi tamamen ortadan kaldırmadığını, yönünü değiştirdiğini gösteriyor. Tüketici artık internetten sipariş veremediği ürüne ulaşmak için uçakla yolculuk yapıp yerinde alışverişi tercih ediyor; böylece e-ithalatı sınırlayan adımlar yeni bir tüketim modelini tetikliyor.