Ürik Asit Hakkında Detaylı Bilgilendirme ve Riskler

Ürik asit, vücudumuzun pürin adı verilen kimyasalları parçalaması sonucunda oluşan atık bir maddedir. Fazla ürik asidi kanımız içinde çözünmüş halde dolaşır ve böbrekler yardımıyla idrarla atılır. Hiperürisemi denilen bu durum, vücutta ürik asit birikiminin normalin üstüne çıkması anlamına gelir. İç hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, zamanla birikimin sağlığa zarar verebileceğini belirterek bu konuya dikkat çekti ve şu ana hatları verdi: Hangi sorunlara yol açabilir? Ürik asit seviyesi hafif olsa bile hiperürisemi olarak kabul edilir. Zamanla artan birikim, eklemlerde ve kemiklerde zarar oluşturabilir ve kontrol edilmediğinde bu zararlı etkiler çoğalabilir. Hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Yüksek ürik asit seviyelerinin böbrek sorunları, gut hastalığı, kalp hastalıkları, karaciğer yağlanması, yükselmiş tansiyon ve diyabet ile ilişkili olduğu araştırmalarla desteklenmektedir. Nedenler Vücut pürinleri parçalarken ürik asit üretir. Pürinler doğal olarak bulunur ve çoğu zaman zararsızdır; ancak düzenli olarak yüksek pürin tüketimi bu seviyeyi yükseltebilir. Yüksek pürüin içeren yiyecek ve içecekler şunlardır: - Bezelye, mercimek, fasulye, ıspanak, mantar ve kuşkonmaz gibi sebzeler ve bazı sakatatlar (karaciğer gibi). - Yüksek fruktoz içeren gıdalar ve içecekler. - Deniz ürünleri (somon, karides, sardalya gibi). - Kırmızı et. - Alkol kullanımı. Bazı ilaçlar da ürik asit seviyelerini artırabilir; örneğin tansiyon ilaçları ve idrar söktürücüler buna dahildir. Gut nasıl ortaya çıkar? Gut, eklemlerde sodyum ürat kristallerinin birikmesiyle ortaya çıkan ağrılı bir eklem iltihabıdır. Genelde yüksek protein ve alkol içeren öğünlerden sonra veya gece saatlerinde başlar ve erkeklerde daha sık görülür. Çoğu vakada çok ağrılı, akut bir eklem kriziyle belirginleşir. Hiperürisemi ve belirtileri Genellikle belirti vermez; çoğu kişi üzüm asit düzeyi artışını, gut veya böbrek taşı oluşana kadar fark etmeyebilir. Gut belirtileri eklemlerde şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şeklinde kendini gösterebilir; özellikle ayak başparmağında sık görülür ve çevre dokulara dokunulduğunda bile dayanılmaz ağrıya yol açabilir. Ayrıca diz, el bileği ve ellerde akut ataklar da gelişebilir. Zamanla birden fazla eklem etkilenebilir. Ürik asit yükseliği her zaman gut atağına neden olmaz; çoğu durumda hiperürisemi ilerleyen süreçte gutla ilişkilendirilebilir. Böbrek taşı belirtileri ise belde ağrı, bulantı-kusma, ateş, idrarda kan görme, idrar yaparken ağrı ve sık idrara çıkma gibi semptomlarla kendini gösterebilir. En çok kimlerde görülür? Herkes risk altında olabilir, ancak bazı grup ve durumlar riskinizi daha da artırır: erkekler, aşırı kilolu olanlar, alkol tüketimi olanlar, hipotiroidi olanlar ve ailede ürik asit yüksekliği öyküsü bulunanlar. Teşhis kolaydır – basit bir kan testi ile hiperürisemi tanısı konulabilir. Nelere dikkat edilmeli? - Hiperürisemi metabolik bir durum olarak ele alınmalı ve kalori kısıtlaması uygulanmalıdır. - Şok diyetler, hızlı kilo kaybı ve aşırı egzersizden kaçınılmalıdır. - Aşırı hayvansal protein alımından uzak durulmalıdır. - Alkol tüketilmemelidir. - Bol su içilmeli, yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır. - Aspirin ve idrar söktürücü içeren tansiyon ilaçlarından kaçınılmalıdır. - Sebze ve meyve tüketimi artırılmalıdır (pürin içeriği düşük olanlar tercih edilmelidir). En hızlı nasıl düşürülür? En hızlı sonuç, doktorun önerdiği reçeteli ilaçları kullanmaktır. Ayrıca C vitamini içeren meyve-sebzelerden portakal, çilek, brokoli gibi yiyecekleri tüketmek faydalı olabilir. Günde 1-2 fincan kahve tüketimi de destekleyici olabilir. Lif açısından zengin besinler olan baklagiller, patates ve havuçlar da alışkanlığa dönüştürülebilir. Günde en az 2 litre su içmek önemli bir adım olarak öne çıkar.