UTTSS Tartışmaları ve Hazine Bakanlığı’nın Açıklamaları

Ali Can POLAT: UTTSS İle İlgili Tartışmalar Sürüyor

Tartışmaların merkezinde yer alan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) hakkında tepkiler devam ederken, Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan önemli bir açıklama geldi. Bakanlık, sistemin işletme hakkının AKP’ye yakınlığı ile bilinen IC Holding'in sahibi İbrahim Çeçen’in oğlu Murat Çeçen'in şirketine verildiğini ortaya koyan eleştiriler sonrası, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından üç yerli firmaya akaryakıt istasyonu donanımlarını üretip satabilmesi için yetki verildiğini belirtti. Ancak, UTTSS’nin internet sitesi de dahil olmak üzere, Murat Çeçen’in şirketi Terratek dışında hiçbir başka firma adı geçmiyor.

Çeçen ailesi ile birlikte bu tartışmalı duruma dahil olan diğer isimlerin kimler olduğu merak konusu olurken, Vergi Uzmanı Nedim Türkmen, “Bu şirketlerin isimleri hala açıklanmıyor. Yandaş oldukları konusunda hiçbir tereddütümüz yok. UTTS’nin ana sahibi Çeçen ailesine ait bir şirket olmasına rağmen, diğerlerinin de var olduğu algısı yaratılıyor. İşi konsorsiyum olarak mı yoksa iş ortaklığı olarak mı aldılar? İhale bedeli nedir? Süresi kaç yıldır? Bu soruların yanıtları yine gizli. Terratek'in tabela şirketi olarak bu işi nasıl aldığını anlamak güç” dedi. Türkmen, ayrıca şunları ekledi: “Bakanlık, 995 milyar lira akaryakıt gideri olduğunu ifade ediyor. Bu düzenlemeye, 15 milyar TL vergi kaçağını önlemek için başladıklarını söylemişlerdi. Yani, hepi topu yüzde 7’lik bir kayıp için ülkedeki tüm araçlara ve benzin pompalarına parayla çip satma yoluna gidiyorlar. 2023 yılında 1.3 milyon vergi mükellefi şirket, 60 trilyon lira ciro yaparken, buna karşın yalnızca 883 milyar lira vergi ödedi. Üstelik, bu firmaların yarısı zarar beyan etti. Bununla ilgili hiçbir önlem almadınız. Gerçekten dev kaçaklarla ilgilenmeyip, sadece bu duruma odaklanmış durumdasınız” diye konuştu. Türkmen, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Akaryakıt tamamen yurt dışından geliyor. Eğer bunun kayıp ve kaçak kısmını ülkeye girerken kontrol edemiyorsanız, devlet olarak denetimleri gerçekleştiremiyorsanız, neden vatandaşlara ek yük yüklüyorsunuz?”

Bakanlığın, vatandaşların araçlarına takması için üç şirkete ihale ettiği çipler, aracın benzin deposu girişine yerleştirilecek. Milletvekillerinin bu çiplerin İsrail’den alındığı ve güvenli olmadığı yönündeki iddialarına yanıt veren Hazine ve Maliye Bakanlığı, “UTTS kapsamında Hollanda menşeli, NASDAQ Borsası'nda işlem gören NXP firmasının ürettiği çipler, boş olarak satın alınmaktadır. Çiplerin tüm yazılım ve güvenlik unsurları ise Darphane’nin bilgi birikimi ve tecrübesi ile yerli ve milli olarak geliştirilmiştir. UTTSS’de kullanılan çiplerin üretimi, programlanması veya ithalatı konularında İsrail menşeli bir firma kesinlikle görev almamaktadır” açıklamasında bulundu.