UYKUSUZLUK – 2 –

Herkesin uykusu kendine mi?

Uyku sorunlarıyla mücadele eden kişiler genellikle çareyi çayda ya da çeşitli ilaçlarda arar. Ancak, her bireyin uyku problemi farklıdır ve çözüm de öyle olmalıdır. Kimi gece boyunca uyuyamazken, kimisi sabah erken uyanır ya da uyandığında kendini yorgun hisseder. Uyuyamama durumu bir semptomdur, yani temel sorunun kendisi değildir. Bu nedenle, tek bir çözüm yöntemi yoktur. Harvard Sleep Center tarafından yapılan araştırmalara göre, piyasadaki uyku destek ürünlerinin çoğu yalnızca belirli tip uykusuzluk sorunlarında etkili olur. Ayrıca, sorunun doğru tespiti yapılmadan kullanılan ürünler ya hiç işe yaramayabilir ya da zararlı yan etkiler gösterebilir. (Kaynak: Harvard Health Publishing, 2023)




Melatonin: Harika mı, hayal mi?

Melatonin, vücutta doğal olarak üretilen ve uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen önemli bir hormondur. Gece karanlık ortamında salgılanmaya başlar, beynin uykuya geçişini kolaylaştırır. Takviye olarak alınan melatonin ise şu durumlarda etkili olabilir:

Ancak, kronik uykusuzluk tedavisinde tek başına melatonin yeterli değildir. Dozajı genellikle 0.5–5 mg arasında değişir ve uyumadan yaklaşık 1 saat önce alınmalıdır. Aşırı dozlar etkili olmadıkları gibi, huzursuzluk ve uyku kalitesinde bozulma gibi yan etkilere neden olabilirler. (Kaynak: Cleveland Clinic Sleep Guide, 2024)

Psikolojik uyaranlara karşı çözüm nedir?

Stres, kaygı ve depresyon gibi psikolojik sorunlar uykusuzluğun temel nedenleri arasında yer alabilir. Bu durumda, sadece ilaç ya da bitki takviyesi yeterli olmayabilir. Öncelikli olarak şu yöntemler önerilir:

Uyku Destekleri: Efsane mi, gerçek mi?

Reçetesiz satılan ürünler: güvenli mi?

Marketlerde, eczanelerden reçetesiz alınabilen uyku destek ürünlerinin büyük bölümü antihistaminik içerir (difenhidramin, doksilamin). Bu ürünler uyku getirici etkiler gösterse de, dikkat edilmesi gereken noktalar vardır:

Özellikle 60 yaş üzeri bireylerde bu tür ürünlerin uzun süreli kullanımı önerilmez. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), “Yatmadan önce alınan her şeyin faydalı olmadığını” ve dikkatli olunması gerektiğini vurgulamaktadır. (Kaynak: NIH Clinical Sleep Disorders, 2022)

Reçeteli uyku ilaçları: Her gece kullanılır mı?

Bitkisel ürünler gerçekten işe yarıyor mu?

Papatya, melisa, passiflora, kediotu (valerian) ve şerbetçiotu gibi bitkiler, yüzyıllardır sakinleştirici ve uyku destekleyici olarak kullanılıyor. Fakat, bu bitkilerin etkisi kişiden kişiye değişebilir. Bilimsel araştırmalar ise şu sonuçları ortaya koyuyor:

YARIN: