VoP ile Alıcı Doğrulama Sistemi: Banka Transferlerinde Yeni Güvenlik Önlemleri

Avrupa Birliği içinde son dönemde banka havalelerinde dolandırıcılık riskini azaltmaya yönelik bir gelişme hayata geçiriliyor. Verification of Payee (VoP) ya da Türkçe adıyla Alıcı Doğrulama Sistemi, para transferlerinde alıcının ismi ile IBAN bilgisi arasındaki uyumu öncelikle kontrol ediyor. Bu sayede, transferin doğruluğu anlık olarak teyit edilmekte ve olası hataların veya sahte yönlendirmelerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

9 Ekim itibarıyla bankalar, alıcı adı kısmına yazılan her harfi dikkatle karşılaştıracak. Küçük bir yazım hatası bile transferin gecikmesine ya da engellenmesine yol açabilir. Uygulama kapsamında para gönderilirken bankalar, alıcının bankasıyla hemen iletişim kurarak eşleşmeyi kontrol eder ve işlem yaklaşık beş saniyede sonuçlandırılır. İsim ve IBAN arasındaki tam uyum durumunda işlem sorunsuz tamamlanırken, kısmi uyumsuzluk veya hatalı bilgi tespit edilirse kullanıcıya uyarı ile yönlendirme yapılır.

Bu yeni dönemde kullanıcılar alıcı ekleme işlemleri sırasında gerçek isimleri kullanmaya özen göstermeli; kişisel notlar ya da takma adlar yerine resmi bilgiler tercih edilmelidir. Bankalar, mevcut kayıtlarındaki eksik ya da hatalı bilgileri güncelleme talebinde bulunacak ve bu güncellemeler olmadan işlemlere izin verilmeyecektir. Örneğin, “Anne” ya da “Elektrikçi” gibi tanımlamalar sistemin isim-IBAN uyuşmazlığı uyarısı vermesine yol açabilir.

Dolandırıcılık rakamlarını azaltmayı amaçlayan bu düzenlemenin etkileri, Fransa Merkez Bankası verilerine göre 2024 yılında yalnızca bu yöntemle 183 milyon euro değerinde dolandırıcılığın ortaya çıkmasıyla daha netleşiyor. Önceden bankalar yalnızca IBAN'ın geçerliliğini kontrol ederken, artık adın IBAN ile eşleşmesi de güvenli transferin anahtarı haline geliyor. Fransa Merkez Bankası’na bağlı Ulusal Ödeme Sistemleri Komitesi Sekreteri Julien Lasalle, sahte faturaların üzerindeki IBAN’ı değiştiren dolandırıcıların işlemi alıcıyı fark ettirmeden yönlendirdiğini belirtti.

Yeni sistem, Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleriyle sınırlı olarak uygulanacak. Ancak Birleşik Krallık ve İsviçre bu zorunluluğun dışında kalıyor. Ayrıca Fransa’nın dış bölgeleri (Yeni Kaledonya, Fransız Polinezyası, Wallis ve Futuna Adaları) ile euro bölgesindeki Fransa arasındaki transferler de bu kontrol mekanizmasından muaftır. Dolayısıyla isim-IBAN eşleşmesinin güvenliği artırması, Avrupa bankacılık sistemlerinde yeni bir standardın oluşmasını sağlayacaktır.