2024 YR4 Asteroidinin Keşfi ve Özellikleri
Başlangıçta yeryüzünden yapılan gözlemlerle çapı yaklaşık 40 metre olarak tahmin edilen 2024 YR4 asteroidinin, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) verilerine göre gerçekte 60 metre – yani yaklaşık 15 katlı bir bina yüksekliğinde – olduğu belirlenmiştir. Bu büyüklükte bir asteroidin Dünya’ya çarpması, Hiroşima’ya atılan atom bombasından 500 kat daha güçlü bir patlamaya neden olabilir.
Aralık 2024’te keşfedilen 2024 YR4, keşfedildikten kısa bir süre sonra Dünya’ya çarpma olasılığının %3,1’e kadar yükselmesiyle dikkat çekmiştir. Bu oran, büyük bir asteroid için kaydedilen en yüksek çarpma ihtimali olarak kayıtlara geçmiştir. Neyse ki, NASA, bu gökcisminin Dünya’ya çarpma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmış durumda. Ancak, Ay için aynı kesinlik geçerli değildir. JWST’nin son gözlemleri, asteroidin Ay’a çarpma ihtimalinin hâlâ %2 olduğunu göstermektedir. Bu olasılık düşük olsa da, bilim insanları durumu dikkatle izlemeye devam etmektedir.
Bu belirsizlik döneminde NASA, uluslararası bir astronom ekibine JWST’ye erişim izni vererek, asteroidin gerçek boyutunu netleştirmek ve potansiyel hasarı daha doğru tahmin edebilmek amacıyla çalışmalar yapmalarını sağladı. Dünya’dan yapılan tahminler, sadece yansıyan ışığa dayanıyordu ve bu nedenle yüzeyin ne kadar yansıtıcı olduğuna göre değişkenlik göstermekteydi.
JWST, bu problemi aşmak için asteroidin yaydığı kızılötesi ısıyı ölçerek önemli bir adım atmıştır. 26 Mart’ta gerçekleştirilen beş saatlik gözlemde, 2024 YR4’ün 60 metre çapında ve her 20 dakikada bir kendi ekseni etrafında döndüğü saptanmıştır. Johns Hopkins Üniversitesi’nden Dr. Andy Rivkin, asteroidin termal özelliklerinin büyük asteroitlere göre farklılık gösterdiğini ve bu farkın hızlı dönüşü ile yüzeyindeki ince kum eksikliğinden kaynaklandığını belirtmiştir. Yüzeyin, büyük olasılıkla yumruk büyüklüğünde veya daha büyük taşlarla kaplı olduğu düşünülmektedir.
Eğer bu asteroid hâlâ Dünya’ya yönelmiş olsaydı, Birleşmiş Milletler destekli Uzay Görev Planlama Danışma Grubu’nun devreye girerek saptırma planları yapması gerekecekti. Şu an böyle bir risk yok, ancak gelecekte keşfedilecek olası tehlikeli asteroitler için JWST’nin nasıl kullanılacağını öğrenmek bilim insanları için büyük bir önem taşımaktadır. Ay’a çarpma ihtimali gerçekleşirse, bu insanlık tarihinde ilk kez bilinen bir asteroidin gerçek zamanlı olarak Ay’da krater oluşturmasının gözlemlenmesi anlamına gelecektir. Bu durum, Ay’daki diğer kraterlerin kökeni hakkında da önemli bilgiler sunabilir.
News
