2025-2027 Orta Vadeli Programı: Ekonomik Yol Haritası ve Etkileri

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

OZAN BİNGÖL

05 Eylül 2024 tarihinde Mükerrer Gazetede yayımlanan 2025-2027 Orta Vadeli Programı (OVP), önümüzdeki üç yılın ekonomik yol haritasını belirliyor. Peki, bu programın asgari ücretli, memur, emekli ve dar gelirli vatandaşlar için ne gibi sonuçları olacak? Aşağıda OVP’nin vatandaşı doğrudan ilgilendiren bazı anahtar noktalarını sıraladım.

ÖNÜMÜZDEKİ 3 YILDA DAHA FAZLA VERGİ ÖDEYECEĞİZ

OVP’ye göre önümüzdeki üç yıl boyunca hem vergi miktarlarında hem de Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) oranında artış öngörülüyor. Bu durum, reel vergi yükümüzün artacağı anlamına geliyor.

Kaynak: 2025-2027 OVP

Bu yıl ve önümüzdeki üç yıl içinde tahsil edilecek toplam vergi 47 trilyon 442 milyar lira olarak öngörülüyor. 2023 yılında vergi gelirlerinin GSYH’ya oranı yüzde 17,1 iken, 2025 ve sonraki yıllarda bu oran yüzde 18,3’e yükselecek. Yani, reel anlamda vergi yükümüz artacak.

MEMUR ZAMMI YÜZDE 20-25’LERDE KALABİLİR

OVP verilerine göre, 2025 yılında vergi gelirlerinin artış hedefi 2024 yılına göre yüzde 46 olarak belirlenmiştir. Aynı OVP’de Merkezi Yönetim personel harcamalarındaki artış oranı ise yüzde 30 olarak öngörülmektedir. Yeni istihdamları da göz önüne aldığımızda, önümüzdeki yıl memurlara yapılacak zam oranının yüzde 20-25 aralığında kalabileceği belirtiliyor. Yani, vergi artışlarından payını alan memur, emekli ve asgari ücretli, gelirden hak ettiği payı yine alamayacak gibi görünüyor.

EN BÜYÜK TASARRUF YATIRIMLARDA

OVP’deki yatırım harcama tahminlerine baktığımızda, 2024 yılında 1 trilyon 92 milyar lira olan sermaye giderleri, 2025 yılında sadece 1 trilyon 102 milyar liraya yükseltilmiştir. Bu artış, yüzde 1’in bile altında kalmaktadır. 2024 yıl sonu itibarıyla beklenen yüzde 40 seviyesindeki enflasyon artışı da göz önüne alındığında, yatırımların reel anlamda azaltıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, önümüzdeki yıl en büyük tasarrufun yatırımlardan yapılacağı anlamına gelmektedir ki, bu da kamu altyapısında eksiklikler yaratabilecek ve istihdamı azaltacak tehlikeli bir durumdur.

SGK, KÖİ’LER VE GÖREV ZARARLARI BÜTÇENİN KARA DELİĞİ OLACAK

2025 yılında bütçe harcamaları içinde en yüksek artışın cari harcama kalemlerinde olacağı öngörülmektedir. Cari harcamaların yüzde 45 oranında artacağı tahmin edilmektedir. 14,7 trilyon liralık 2025 bütçesinin 5,8 trilyonu cari transferlere ayrılacaktır. Cari transferler içinde en büyük payın sosyal güvenlik kurumlarına yapılacak ödemelerde yer alacağı düşünüldüğünde, sosyal güvenlik açıklarının önemli bir sorun alanı olacağı ve bütçeye ciddi bir yük getireceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, kamu bankalarına yapılacak görev zararı ödemeleri ile Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projeleri için verilen pek çok garanti ödemesinin de cari transferler kaleminden karşılanacağı dikkate alındığında, bütçenin önemli bir kısmının nerelere gideceği net bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

FAİZ GİDERLERİ ARTARAK DEVAM EDECEK

2024 yılı sonunda 1 trilyon 297 milyar lira faiz giderinin gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak takip eden yıllarda bu gider kalemi büyümeye devam edecektir. 2025 yılında 1,9 trilyon lira, 2026 yılında 2,3 trilyon lira ve 2027 yılında 2,5 trilyon lira faiz giderimiz olacağı öngörülmektedir. Bu faiz giderleri içinde, Kur Korumalı Mevduat (KKM) nedeniyle Merkez Bankası kaynaklarından yapılacak ödemeler dahil değildir. Yani, vergilerimizin önemli bir kısmı, faiz giderleri için harcanacağından, bu durum vatandaşın üzerindeki yükü artıracaktır.

Sonuç olarak:

Yüksek bütçe açıklarının devam edeceği, trilyonlarca lira faiz ödemesinin yapılacağı, sosyal güvenlik sistemindeki kara deliğin giderek büyüyeceği, KÖİ projeleri için yüzmilyarlarca liranın harcanacağı bir dönem bizi bekliyor. Bu süreçte tasarrufların yatırımlardan ve dar gelirli vatandaşın maaşından yapılması dikkat çekiyor. Vergi politikaları, tabana yayılmak yerine gelirin daha üst kesimlere aktarılmasına yönelik bir görünüm sergiliyor. Oysa biz diyoruz ki; “Vergiyi tavana, geliri tabana yayın.” Zor günler bizi bekliyor. Allah sonumuzu hayretsin.