Ekonomi Yönetimi ve Orta Vadeli Program
Ekonomi yönetimi, 2025-2027 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’ın (OVP) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen bir basın toplantısıyla kamuoyuna duyurulmasının ardından çeşitli sorular yanıtlandı. Yılmaz, dalgalı kur rejimi hakkında önemli açıklamalarda bulunarak, “Ne bir kur tahminimiz ne de bir kur hedefimiz bulunuyor. Kuru belirleyecek olan esas faktör, piyasadaki arz ve talep koşullarıdır.” dedi.
Yılmaz, OVP sunumunun ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak, Merkez Bankası ile OVP uyumu hakkında şunları ifade etti: “Revize ettiğimiz enflasyon oranı 41,5 olarak belirlendi. Bu, Merkez Bankamızın tahmin aralığı içinde yer alan bir revizyondur ve aşan bir durum söz konusu değildir. Merkez Bankamız ve diğer kurumlarla bu süreçlerde istişare içinde hareket ettik. Biz, tüm kurumların bağımsız kararlarına saygı duyuyoruz. Her kurum kendi alanında çalışmaktadır. Ancak Türkiye olarak bütüncül bir strateji geliştirdiğimizi de belirtmek isterim. Bizim stratejimiz para politikaları, maliye politikaları ve yapısal reformlar bütünlüğünden oluşmaktadır. Bu çerçevede, uyuma büyük bir hassasiyetle yaklaşıyoruz. Hedefler her zaman değişebilir; önemli olan doğru bir yön belirlemiş olmaktır. Hedeflere ulaşmak için er ya da geç gereken adımları atarız.” şeklinde konuştu.
Yılmaz, bu süreçte dışsal şoklar veya öngörülemeyen gelişmelerin hedeflerde revizyon gerektirebileceğini vurgulayarak, “Revizyonların olmaması anormal bir durum olur. Bir yıl önce yaptığınız bir tahminin hiç sapma göstermeden gerçekleşmesi olağan üstü bir durumdur.” dedi. Doğru bir politika belirlemenin önemine değinen Yılmaz, “Doğru yolda ilerlediğiniz sürece hedeflerinize ulaşmanız kaçınılmazdır.” ifadelerini kullandı.
‘İstihdamı Koruyacak Tedbirler Alındı’
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, enflasyonun düşürülmesi amacıyla uygulanan sıkı para ve maliye politikalarının istihdamda geçici bir yavaşlamaya neden olabileceğine dikkat çekti. Bu durumun, orta ve uzun vadede sürdürülebilir büyümenin yanı sıra istihdamın da temelini oluşturduğunu belirten Işıkhan, “Kalıcı istihdam artışı ve refah için enflasyonun düşürülmesi en önemli hedeflerimiz arasında.” dedi. OVP’nin fiyat istikrarına odaklanırken, büyümeyi ve istihdamı koruyacak tedbirler de alacağını vurguladı.
Dünyada işgücü piyasalarının sürekli bir dönüşüm içerisinde olduğunu ifade eden Işıkhan, “Bugün itibarıyla 32 milyon 600 bine yakın bir istihdam söz konusu. İşsizlik oranımız son 10 ayda yüzde 10’un altında gerçekleşti. Bu veriler, OVP’nin hedeflerine ne kadar yaklaştığımızı göstermektedir.” diye konuştu. İşgücü Uyum Programları çerçevesinde bakanlık olarak önemli politikalar geliştirdiklerini, bu programın, tarihimizde ilk kez uygulanan bir program olduğunu belirtti. Bu program sayesinde daha az maliyetle daha fazla istihdam sağlanacak.” dedi.
Işıkhan, İşgücü Uyum Programı ile 900 bin civarında yeni istihdam hedeflendiğini belirterek, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde Milli Eğitim Bakanlığına 120 bin kontenjan ayırdıklarını açıkladı. “Bu kontenjan için şu an 83 bin dolayında bir başvuru yapıldığını görmekteyiz. Bu da programın başarılı olduğunu göstermektedir.” ifadelerini kullandı.
Şimşek’ten OVP Yorumu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kısa vadede en önemli önceliklerinin dezenflasyon ve fiyat istikrarı olduğunu belirtti. “Fiyat istikrarı olmadan sürdürülebilir yüksek büyüme sağlamak mümkün değildir. Kalıcı refah artışı için enflasyonu düşük tek hanelere indirip fiyat istikrarını sağlamamız gerekiyor.” dedi. Kısa vadeli dezenflasyonun büyüme üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini, ancak bunun geçici olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin önünün açık olduğunu, dezenflasyon süreci ile birlikte büyümenin artacağını dile getiren Şimşek, “1990’lı yıllarda enflasyon yüksek ve dalgalıdır, büyüme ortalama yüzde 3 civarındadır. Ancak 2000’li yıllarda enflasyon tek haneye inmiştir ve Türkiye’nin ortalama büyümesi yüzde 5,5’e yaklaşmıştır.” ifadelerini kullandı. Şimşek, 2025 yılında bütçe açığında negatif bir etki olacağını, “Bütçe açığının azalması, enflasyonun düşmesine güçlü bir destek olacaktır.” şeklinde konuştu.
Yönetilen ve yönlendirilen fiyat artışlarının da hedef enflasyonla uyumlu olacağını belirten Şimşek, bunun programın temel unsurlarından biri olduğunu kaydetti. Gelirler politikasının 2025 yılında daha destekleyici olacağını belirten Şimşek, maliye politikasının dezenflasyona güçlü destek sağlayacağını vurguladı. “Temel hedefimiz, kısa vadede fiyat istikrarını sağlamak ve ardından kalıcı refah artışını gerçekleştirmektir.” dedi.
Son bir yıl içinde doğrudan vergilerin payını artırmak amacıyla önemli adımlar attıklarını belirten Şimşek, vergi sistemini vatandaş üzerinde ilave yük oluşturmadan iyileştirmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Vergide adalet sağlama hedefi doğrultusunda atılan adımların sonuçlarının gelecek yıllarda alınacağını belirtti.
Fatih Karahan: OVP ile TCMB Uyumlu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, OVP’deki makro çerçeve ile bankanın duruşunun uyumlu olduğunu belirterek, “Program ile bütçe açığında önemli bir gerileme öngörülüyor. Geçen yıl milli gelire oran olarak yüzde 5,2 olan bütçe açığının bu yıl yüzde 4,9, gelecek yıl yüzde 3,1 ve sonrasında da yüzde 3’ün altına inmesi beklenmektedir. Bu durum, dezenflasyon süreciyle uyumlu.” değerlendirmesinde bulundu.
Karahan, harcamaların milli gelire oranının da azalacağını, “Harcamaların milli gelire oranı yüzde 27’den önce yüzde 25’e, sonra da yüzde 24’e inecek.” diyerek makro çerçeve açısından programın olumlu olduğunu ifade etti.
News
