HARCAMALAR Devam Ediyor
HARCAMALAR hız kesmeden sürerken, bütçede 8 aylık açık 1 trilyon liraya yaklaştı. Ağustos ayında ise bütçede 129.5 milyar liralık bir açık meydana geldi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre, ağustos ayında Hazine’nin toplam gelirleri 690 milyar 720 milyon liraya ulaşırken, giderleri ise 820 milyar 314 milyon lira olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı ayında 51 milyar 720 milyon lira fazla veren bütçe, 2024 yılının Ağustos ayında 129 milyar 594 milyon lira açık verdi. Bu durum, bütçe dengesinde bir yıllık bozulmanın yüzde 352 oranında gerçekleştiğini gösteriyor. Ağustos ayındaki bütçe görünümü, yılın genel performansıyla paralellik göstermektedir.
Bütçe Gelirleri ve Giderleri
Ocak-Ağustos döneminde bütçe gelirleri, yıllık bazda yüzde 62.3 oranında artarak 5 trilyon 253 milyar liraya ulaştı. Bu süreçte, vatandaşlar ve şirketlerden toplam 4 trilyon 401 milyar lira vergi geliri toplandı. Ancak, 5 trilyon lirayı aşan bütçe geliri, artan harcamaları karşılamaya yetmedi. Ocak-Ağustos döneminde Hazine’nin toplam giderleri 6 trilyon 226 milyar lira olarak kaydedildi.
Bütçe Açığı Artış Gösterdi
Böylece, 2023 yılının Ocak-Ağustos döneminde 383 milyar 384 milyon lira açık veren merkezi yönetim bütçesi, bu yılın 8 aylık döneminde 973 milyar 554 milyon liralık bir açıkla karşılaştı. Bir yıl içinde bütçe açığı, yüzde 153.9 oranında artarak 2.5 kat büyüdü. Yılın 8 ayında bütçenin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) geliri, yüzde 70 artarak 871.7 milyar liraya, dahilde alınan Katma Değer Vergisi (KDV) ise yüzde 111.2 oranında büyüyerek 602.9 milyar liraya ulaştı. İthalattan alınan KDV ise 860.1 milyar lira olarak kaydedildi. Ayrıca, harçlardan 118.4 milyar lira toplandı. 8 ayda vergi gelirlerindeki en büyük artış, enflasyon muhasebesi uygulanmayan bankacılık sektöründen geldi. Banka ve sigorta muamele vergisi geliri, bir yılda yüzde 183.7’lik bir artışla 209.3 milyar liraya çıktı.
Ağustos Ayında Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi
Ağustos ayında bütçe gelirlerine bakıldığında, Gelir Vergisi’ndeki artış ve Kurumlar Vergisi’ndeki büyük düşüş dikkat çekmektedir. Bütçenin Kurumlar Vergisi geliri, ağustosta yüzde 87.3 oranında azaldı. 2023 Ağustos’ta 161 milyar lira olan bu gelir, 2024 Ağustos’ta yalnızca 20.4 milyar liraya kadar geriledi. Diğer taraftan, Gelir Vergisi’nin büyüklüğü bir yılda iki katına çıktı. 2023 Ağustos’ta 68.1 milyar liralık Gelir Vergisi toplanırken, bu değer 2024 Ağustos’ta 136 milyar liraya yükseldi. Ağustos ayında bütçe gelirlerinin yüzde 23.6’sı Gelir Vergisi’nden, yüzde 22.2’si ÖTV’den oluşurken, Kurumlar Vergisi’nin payı ise yüzde 3.5’e düştü.
Faiz Giderleri ve Bütçe Harcamaları
Bu yıl bütçenin faiz yükü 764 milyar liraya ulaştı. 2023 yılının Ocak-Ağustos döneminde 400 milyar 100 milyon lira olan bütçenin faiz gideri, bir yılda yüzde 91 oranında artış gösterdi. Bütçenin faiz gideri, bu yılın 8 ayında 764 milyar 8 milyon lira oldu. Bütçenin personel giderleri ise bir yılda yüzde 113.1 oranında artarak 1 trilyon 761 milyar liraya yükseldi. Ayrıca, 8 ayda cari transferlere aktarılan kaynak, yüzde 70.5’lik bir yıllık artışla 2 trilyon 407 milyar liraya ulaştı. Bu üç kalem, bütçe harcamalarındaki en büyük payı oluşturmaktadır.
News
