Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bunlara bağlı ortaklıkların, 2025 yılında toplamda yaklaşık 405,6 milyar lira tutarında yatırım gerçekleştirmesi bekleniyor. Bu beklenti, ‘Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2025 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespit Edilmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı’ ile resmi olarak duyurulmuştur.
Bu çerçevede, kamu teşebbüsleri, kurumsal yönetim ilkeleri doğrultusunda tüm işletme faaliyetlerinde verimliliği ve karlılığı artırmayı hedefleyecek tedbirler alacak. Ayrıca, etkin bir insan kaynakları politikası benimseyecek ve atıl durumda bulunan gayrimenkulleri değerlendirerek, üretilecek mal ve hizmetlere yönelik gerekli ham madde miktarları ve fiyatlarını belirleyeceklerdir.
Kamu teşebbüslerinin belirleyeceği hedefler doğrultusunda, üretim süreçlerinde AR-GE (Araştırma ve Geliştirme) ile inovasyon çalışmalarına büyük önem verilecektir. Piyasa koşullarında daha kaliteli ve düşük maliyetli mal ve hizmet üretimi sağlamak amacıyla üretim teknolojisindeki gelişmeler takip edilecek; bilgi ve iletişim altyapısı ile organizasyon yapıları gözden geçirilecektir.
Kamu teşebbüsleri, ticari kredi kullanımlarını ve mali yükümlülüklerini minimum düzeyde tutmak ve yönetmekle yükümlü olacaklardır. Ayrıca, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından maksimum düzeyde faydalanarak üretimi artırmayı hedefleyeceklerdir. Enerji tüketimlerinin ve maliyetlerinin azaltılması için, enerji yönetimi faaliyetleri ve enerji verimliliği önlemlerinin uygulanmasına özen gösterilecektir.
İşletme faaliyetlerinde etkin bir risk yönetimi sistemi uygulanacak; finansal risklere karşı gerekli tedbirler alınarak tasarruf odaklı bir yaklaşım benimsenilecektir.
‘Borçların Zamanında Ödenmesi’
Kamu teşebbüsleri, 2025 yılına ait işletme bütçelerini hazırlayarak, 31 Aralık tarihine kadar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bildireceklerdir. Bu teşebbüsler, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyat ve tarifelerini belirlemede serbest olacaklardır. Belirlenecek satış fiyatları ve tarifeler, uygulanan ekonomik programın ilkeleri, mali hedefler ve teşebbüsün finansman ihtiyaçları göz önünde bulundurularak oluşturulacaktır.
Kamu işletmeleri, kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin tüm borçlarını zamanında ödeyecek, temettü dahil alacaklarının tahsilatında gerekli işlemleri zamanında gerçekleştireceklerdir.
Teşebbüslerin 2025 Hedefleri
Öte yandan, KİT’lerin 2025 yılına ait mali hedefleri de belirlenmiştir. Buna göre, KİT’lerin toplam 405 milyar 590 milyon 289 bin lira tutarında yatırım yapması öngörülmektedir. En yüksek yatırımı 143,2 milyar lira ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) gerçekleştirecektir. TPAO’yu 97,2 milyar lira ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü, ardından da 45,8 milyar lira ile Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ takip edecektir.