İstanbul’da Sağlık Hizmetleri Üzerine Değerlendirme
İstanbul Planlama Ajansı tarafından hazırlanan ve “Kent Gündemine Bakış” serisinin son raporu olan “Sağlıkta Dönüşüm ve Özelleştirmeler: İstanbul’da Sağlık Hizmetleri Üzerine Bir Değerlendirme” yayımlandı. Bu rapor, sağlık sektöründe yaşanan özelleştirme ve ticarileştirme politikalarına derinlemesine bir bakış sunarken, İstanbul’daki sağlık altyapısının durumunu da ortaya koyuyor. Rapora göre, İstanbul’da devlet hastanelerinin sayısının üç katı kadar özel hastane bulunuyor.
Rapor, Türkiye genelinde koruyucu sağlık hizmetlerine gereken önemin verilmediğini vurguluyor. 2021 yılında koruyucu sağlık için yapılan toplam harcama oranı yüzde 46 iken, bu oranın 2022 yılında yüzde 25,24’e düştüğü kaydedildi. Ayrıca, şehir hastanelerinin genellikle kent merkezlerinin dışında yer alması, ciddi erişim ve ulaşım sorunlarına yol açıyor. Kamu-özel işbirliği modeli ile yapılan sağlık tesislerine yönelik Sağlık Bakanlığı bütçesi de son yıllarda azalmış durumda. 2021 yılında bütçe oranı yüzde 21,10 iken, 2022’de yüzde 18,60 ve 2023’te yüzde 15,90 olarak belirlenmiştir.
SAĞLIK HİZMETLERİ ÖZELLEŞTİRİLİYOR
Raporda sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesi dikkat çekiyor. 1995 yılında Türkiye’de özel hastane sayısı yalnızca 141 iken, bu sayı 2004’te 253’e, 2023 itibarıyla ise 565’e yükselmiştir. Bu süreçte özel hastane sayısı, son 30 yılda yüzde 300 oranında bir artış göstermiştir. İstanbul’daki özel hastane sayısı, yine İstanbul’daki devlet hastanesi sayısının yaklaşık üç katına ulaşmıştır. Özel hastanelerdeki yatak sayısının, 2013’te tüm yatak sayıları içindeki oranı yüzde 36,6 iken, 2016 yılında yüzde 39,1 ile son yılların en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Ancak bu oran 2020 yılında yüzde 33’e düşmüş, 2023’te ise yeniden yüzde 35,8’e yükselmiştir.
Raporda ayrıca, 2012’den 2023’e kadar olan süreçte yenidoğan yoğun bakım yataklarının çoğunluğunun özel hastanelerde bulunduğu ifade edilmektedir. Özel hastanelerdeki yenidoğan yoğun bakım yatağı oranı yüzde 52’nin üzerine çıkmıştır.
TIBBI CİHAZ DAĞILIMINDA BÜYÜK FARK!
İstanbul’da tıbbi cihaz dağılımındaki eşitsizlikler, sağlık hizmetlerine erişim açısından önemli bir sorun teşkil ediyor. Özel hastaneler, birçok tıbbi cihaz türünde hem İstanbul genelinde hem de Türkiye ortalaması bakımından daha fazla cihaza sahip. 2022 verilerine göre, İstanbul’daki özel hastanelerde 1 milyon kişiye düşen mamografi cihazı sayısı yaklaşık 9 olarak hesaplanırken, Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerde bu sayı yalnızca 3 olarak kaydedilmiştir. Hemodiyaliz cihazları açısından da benzer bir durum söz konusudur. İstanbul’da 1 milyon kişiye düşen hemodiyaliz cihazı sayısı özel hastanelerde 152,3, Türkiye genelindeki özel sektörde ise 124 olarak belirlenmiştir. Ancak, İstanbul’daki Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerde bu sayı yalnızca 25,1, Türkiye genelinde ise 81,4’tür.
News
