YİD Projelerindeki Yüksek Garantiler 2024’te de Tutmadı
Yap-işlet-devret (YİD) modeliyle gerçekleştirilen projelerde verilen yüksek garantiler, 2024 yılı itibarıyla da bekleneni karşılayamadı. “Cebimizden bir kuruş çıkmayacak” vaadiyle hayata geçirilen araç ve yolcu garantili köprüler, garlar, otoyollar ve tünellerdeki 2024 yılı hata paylarının oranları, %57 ile %97 arasında değişiklik gösterdi. Müteahhit firmalara toplamda 741 milyon 963 bin 995 Euro ve 581 milyon 809 bin dolar ödeme yapıldı. Önemli bir nokta olarak, Osmangazi Köprüsü ve Avrasya Tüneli’nde garanti sayıları karşılanmasına rağmen, geçiş ücretlerinin dolar kuruna ve ABD enflasyonuna bağlı olması nedeniyle Hazine’den yine kaynağın çıktığı belirtildi.
En yüksek ödeme, 374 milyon 489 Euro ile Ankara-Niğde Otoyolu’nda gerçekleşti. Bu projede 27 milyon araç geçişi beklenirken, yalnızca 9 milyon aracın geçtiği kaydedildi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, SÖZCÜ’ye verdiği demeçte, “Aydın-Denizli Otoyolu ile Yavuz Sultan Selim Köprüsü geçiş rakamları belli olunca, fatura daha da kabaracak” ifadelerini kullandı.
Yüzde 97.5 Sapma
Deniz Yavuzyılmaz, yolcu ve araç garantili projelerin 2024 yılı karnesini değerlendirirken, en büyük hata payının %97.5 ile Kütahya’daki Zafer Havalimanı’nda yaşandığını belirtti. “1 milyon 317 bin yolcu garantisi var, fakat gelen yolcu sayısı sadece 32 bin 958” dedi. Yavuzyılmaz, yap-işlet-devret sisteminin yıllar boyunca hem Hazine’ye hem de vatandaşlara büyük bir yük getireceğine dikkat çekti. “Havalimanlarına, şehirlerin nüfusundan daha fazla yolcu garantisi verildi. Köprülere ise ülkedeki araç sayısından daha fazla geçiş garantisi tanındı. Sonuç olarak bu faturayı 85 milyon kişi ödüyor. Bu kara delik yıllarca sürecek ve kamuya devredilme tarihlerine kadar 10-20 yıl daha Hazine’den kaynak çıkmaya devam edecek” açıklamasında bulundu.
Köprü Geçişlerine Yüzde 453’lük Zam
2024 yılında geçiş ücretlerine üç kez zam yapıldı ve 2025’e de %15 ile %42 arasında yeni zamlar uygulanmaya başlandı. 15 Temmuz Şehitler Köprüsü için geçiş ücreti 47 lira, Yavuz Sultan Selim Köprüsü için 80 lira, Çanakkale Köprüsü’nde 790 lira, Osmangazi Köprüsü’nde ise 795 lira olarak belirlendi. Son bir yıl içinde, Çanakkale Köprüsü’ne %288, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’ne %300, Osmangazi Köprüsü’nde %318, Avrasya Tüneli’ne %325, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’ne %453 ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’ne %453 oranında zam yapıldı.
News
