Paladyum Piyasasındaki Dalgalanmalar
Paladyum, emtia piyasasında son yıllarda en sert dalgalanmaların yaşandığı ürünlerden biri haline geldi. 2019 yılında, dizel emisyon skandalının ardından Çin, ABD ve Avrupa’da getirilen daha katı emisyon standartları doğrultusunda araçlara daha fazla katalitik konvertör takılacağına dair öngörüler, paladyumun performansını olumlu yönde etkilemişti. Analistler, 2019 yılı boyunca paladyumdaki talebin uzun zaman sonra arzın üzerinde kaldığını vurgulayarak, yeni emisyon standartlarından kaynaklanan talep artışının yalnızca arzın düşük büyümesi ile dengelendiğinde bu durumun orta vadede paladyum fiyatını destekleyeceğine dikkat çekmişti. Bu dönemde paladyum, yüzde 53’ün üzerinde bir değer kazanımı yaşamıştı.
Paladyumun ons fiyatı 2022 yılında 3 bin 435 dolarla tarihi zirveye ulaştı. Ancak, küresel paladyum üretiminin yüzde 40’ının Rusya tarafından sağlanması, Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı belirsizlikler nedeniyle paladyum fiyatlarında rekor artışlara sebep oldu. Fakat daha sonra küresel ekonomik aktiviteye yönelik endişelerle birlikte paladyum fiyatlarında düşüş baskısı gözlemlendi. Ayrıca, elektrikli araçlara yönelik artan talep de paladyum fiyatlarının gerilemesine yol açtı. Tüm bu gelişmeler sonucunda paladyumun ons fiyatı, geçen yıl 831 dolarla Temmuz 2017’den bu yana en düşük seviyesini gördü.
Analistler, paladyumun otomobillerdeki katalitik konvertör üretiminde kritik bir rol oynadığını belirtirken, elektrikli araçlara olan talebin artmasıyla birlikte normal otomobillere olan talebin düşebileceğine dair endişelerin arttığını ifade etti. Paladyum, resesyon endişeleriyle en çok etkilenen emtialardan biri olarak öne çıktı. Küresel çapta oluşan arz fazlası beklentileri, paladyum fiyatlarının düşmesine neden oldu. Artan faiz oranları ile birlikte ekonomilerdeki yavaşlama, otomotiv sektörü ve diğer alanlardaki talebi de olumsuz etkiledi. Elektrikli araçların öne çıkmasıyla otomotiv sektöründe kullanılan ürünler değişirken, paladyum talebi de buna bağlı olarak azaldı. Çin ekonomisine ilişkin süregelen endişeler de paladyum fiyatlarını aşağı yönde etkiledi.
20 Ocak’ta 944,7 dolar seviyesinde bulunan paladyumun ons fiyatı, Donald Trump’ın elektrikli araç zorunluluklarını iptal ederek otomobil endüstrisini “kurtaracaklarına” dair açıklamalarının ardından yüzde 4,2 artarak 984 dolara kadar yükseldi.
Paladyumun Otomotiv ile İlişkisi
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede paladyumun özellikle otomotiv endüstrisine bağımlı bir ürün olduğunu vurguladı. Dünyadaki paladyum talebinin yüzde 70’ten fazlasının otomotiv sektöründen geldiğini ifade eden Ergezen, bu durumun elektrikli otomobillere geçişle birlikte paladyum talebinin azalacağı yönündeki endişeleri beraberinde getirdiğini aktardı. Bu gelişmeler, paladyumda ciddi satışlara yol açtı.
Donald Trump’ın açıklamalarının paladyum fiyatlarının toparlanmasına yol açabileceğini belirten Ergezen, Rusya-Ukrayna savaşı neticesinde Rusya’ya uygulanan yaptırımların da paladyum fiyatlarına etki ettiğini anımsattı. Rusya’nın önemli paladyum üreticilerinden biri olduğunu dile getiren Ergezen, “Rusya’nın burada fiyatları düşük tutup satış gerçekleştirmesi de etkili olmuştu. Ancak genel tabloya baktığımızda, eğer otomotiv endüstrisinde fosil yakıtlı otomobillere yönelik bir talep artışı görürsek, paladyum tarafında da talep artışı beklemek oldukça normal. Bu durumun fiyatlara yansımasını da görebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
Ergezen, paladyumun ons fiyatının 1000 doların üzerine çıkmasının sürpriz olmayacağını belirtti. Geçen yıl da 1000 dolar seviyesinin üzerinde fiyatlar gördüklerini hatırlatan Ergezen, bu seviyelerin tekrar görülebileceğini ifade etti. Ergezen, şunları kaydetti: “Unutmamak gerekir ki, Rusya paladyum üretiminde önemli bir aktör. Trump’ın otomotiv endüstrisini desteklemesi, ancak diğer yandan Rusya ile gerginliği azaltmaya yönelik açıklamaları ve Rusya’nın uluslararası piyasalara yeniden erişim beklentisi, fiyatlar üzerinde baskı oluşturabilir. Bu nedenle paladyumda hızlı bir yükseliş trendi beklemiyorum, ancak yukarı yönde hareketler olabilir. Fiyatların 1000 dolar seviyesinin üzerine çıkması hatta 1100 dolara kadar yükselmesi normal karşılanabilir. Paladyum fiyatlarında 1000-1100 dolar arasındaki bir seviye makul görünüyor.”
Son olarak, Çin’de elektrikli araç üretiminin oldukça ciddi boyutlara ulaştığını vurgulayan Ergezen, Çin ve Avrupa’da bu konuda bir dönüşüm yaşandığını belirtti. Fosil yakıtlardan elektrikli araçlara geçişin, paladyum fiyatları üzerindeki baskıyı artıran unsurlardan biri olduğunu sözlerine ekledi.
News
