Kozmik At Nalı: Güneş’ten 5,5 Milyar Işık Yılı Uzaklıkta Bir Kara Delik Keşfi
Kozmik At Nalı, 2007 yılında keşfedilen ve Güneş’ten yaklaşık 5,5 milyar ışık yılı uzaklıkta yer alan etkileyici bir galaksi sistemidir. Bu sistemin ön planında devasa bir galaksi bulunurken, arka planda yer alan uzak bir galaksinin ışığı, Einstein Halkası adı verilen büyüleyici bir optik illüzyon yaratmaktadır. Yeni yapılan araştırmalar, bu dev galaksinin merkezinde, şimdiye kadar keşfedilen en büyük kara deliklerden birinin olabileceğini ortaya koymaktadır. Brezilya’daki Rio Grande do Sul Federal Üniversitesi’nden Carlos Melo-Carneiro liderliğindeki ekip, bu kara deliğin kütlesinin tam olarak 36 milyar Güneş kütlesine ulaştığını belirlemektedir. Bu önemli keşif, “Kozmik At Nalı Gravitasyonel Merceğinin Merkezinde 36 Milyar Güneş Kütleli Kara Deliğin Ortaya Çıkarılması” başlıklı bir makalede detaylandırılmıştır.
EN BÜYÜK KARADELİKLERDEN BİRİ
Kara delikler, galaksilerle birlikte evrimleşen ve kozmik yapılar olarak bilinen ilginç varlıklardır. Genellikle 5 milyar Güneş kütlesini aşan süper kütleli kara delikler (SMBH), ultra-dev kara delik (UMBH) olarak adlandırılmaktadır. Kozmik At Nalı’ndaki kara delik, bu tanımın çok ötesine geçerek, şimdiye kadar tespit edilen en büyük kara deliklerden biri olma potansiyeline sahiptir. Bu keşif, galaksilerin evrimi ve kara deliklerin büyüme mekanizmaları hakkında önemli sorular ortaya çıkarmaktadır. Normal koşullar altında, bir galaksinin merkezindeki kara deliğin kütlesi, etrafındaki yıldızların hareketleriyle doğru orantılıdır. Ancak, bu yeni keşfedilen kara delik, bu ilişkiye uymamakta ve beklenenden çok daha büyük görünmektedir.
KARA DELİKLER NASIL BÜYÜYOR?
Araştırmacılar, bu devasa kara deliğin olağanüstü büyümesini birkaç farklı senaryo ile açıklamaktadır:
- Galaksi Birleşmeleri: Büyük galaksilerin birleşmesi durumunda, merkezdeki kara delikler de bir araya gelerek devasa kütlelere ulaşabilir. Bu süreçte, bazı yıldızlar sistem dışına atıldığı için, yıldız hareketlerindeki düzensizlikler kara deliğin tahmin edilenden daha büyük görünmesine yol açabilir.
- Aktif Galaktik Çekirdekler (AGN): Kara delikler aktif olarak madde yuttuklarında, güçlü radyasyon ve jet akımları yayarak çevresindeki yıldız oluşumunu engelleyebilir. Bu durum, galaksinin yapısını bozarak kara deliğin büyümesini hızlandırabilir.
- Erken Evren’de Aşırı Hızlı Büyüme: Kozmik At Nalı’ndaki kara delik, eğer erken evrende aşırı parlak bir kuasar olarak başlamışsa, hızlı kütle kazanımı sayesinde günümüzdeki devasa boyutuna ulaşmış olabilir.
Araştırmacılar, bu devasa kara deliğin “fosil bir galaksi grubunun” parçası olabileceğini öne sürmektedir. Bu tür galaksi grupları, erken dönem birleşmelerin kalıntılarıdır ve yeni yıldız oluşumları neredeyse durmuştur. Uzmanlar, bu olağanüstü keşfin, galaksi evrimi ve kara deliklerin büyüme süreçleri üzerine mevcut teorileri sorguladığını belirtmektedir. Daha fazla gözlem yapılması gerektiği vurgulansa da, Euclid Misyonu ve Aşırı Büyük Teleskop (ELT) gibi yeni nesil gözlemevleri, bu dev kara delikler hakkında daha fazla bilgi edinme fırsatı sunmaktadır.
News
