Trump’ın Tarife Açıklamaları ve Ticaret Savaşları
Trump’ın tarifelerle ilgili mesajları ve ülkelerden gelen misilleme açıklamaları, ticaret savaşlarının derinleşebileceğine dair endişeleri artırarak, ABD’de enflasyonist baskıların artabileceğine yönelik tahminlerle fiyatlamaları zor hale getiriyor. Dün, Truth Social hesabından bir açıklama yapan Trump, Meksika ve Kanada’dan ABD’ye uyuşturucu akışının devam ettiğini belirterek, bu ülkelere uygulanacak tarifelerin 4 Mart’ta planlandığı gibi yürürlüğe gireceğini duyurdu. Trump, ayrıca Çin’e yönelik de yeni bir tarifenin geleceğini ifade ederek, “Aynı şekilde Çin’e de bu tarihte yüzde 10’luk ek bir tarife uygulanacak. Karşılıklı tarife için 2 Nisan tarihi geçerli olmaya devam edecek.” dedi.
Analistler, Trump’ın korumacı ticari tutumunun, ABD’de devam eden enflasyonla mücadele sürecine etkilerinin dikkatle gözlemlendiğini belirtiyor. Ülkelerin misilleme açıklamalarının yatırımcıların odağında olduğu vurgulanıyor. Kanada Başbakanı Justin Trudeau, 4 Mart’ta başlayacak tarifelere karşı “son derece güçlü” bir yanıt vereceklerini açıkladı. Öte yandan, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin sözle yönlendirmeleri de sürerken, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonun orta vadede kademeli olarak yüzde 2’ye düşeceğini beklemek için iyi nedenler olsa da, bunun kesinlikten uzak olduğunu belirtti ve “Enflasyon görünümüne yönelik yukarı yönlü riskler var.” dedi.
Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid, enflasyon beklentilerine ilişkin anket ölçümlerinin eksik olduğunu ancak enflasyonun son 40 yılın en yüksek seviyesine ulaşmışken, Fed’in gardını düşürmesinin zamanı olmadığını ifade etti. Philadelphia Fed Başkanı Patrick Harker ise, politika faizinin, ekonominin geri kalanını olumsuz etkilemeden, uzun vadede enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturma görevini sürdüreceğini söyledi.
Dün ABD’de açıklanan verilere göre, ABD ekonomisi 2024’ün dördüncü çeyreğinde yüzde 2,3 ile tahminlere paralel büyüdü. Çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış da aynı dönemde yüzde 2,5’ten yüzde 2,7’ye revize edildi. Analistler, kişisel tüketim harcamalarındaki yukarı yönlü revizyonun enflasyon endişelerini desteklediğini ifade ettiler. Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,23’e gerilerken, dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 107,4 seviyesinde dengelendi. Dün, yüzde 1,5 düşüşle 2 bin 874 dolardan kapanan altının ons fiyatı, şu an itibarıyla yüzde 0,5 değer kaybıyla 2 bin 860 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı da önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 73,1 dolardan satılıyor. New York Borsası’nda ise, S&P 500 endeksi yüzde 1,59, Nasdaq endeksi yüzde 2,78 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,45 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne negatif bir seyirle başladı.
Avrupa Borsaları Almanya Verilerine Odaklandı
Avrupa borsalarında dün genel olarak negatif bir seyir gözlemlenirken, bugün Almanya’da açıklanacak tüketici enflasyonu yatırımcıların dikkatini çekiyor. Avrupa Birliği’nin (AB) en büyük ekonomisi olan Almanya’da zayıflayan imalat sanayi aktivitesinin ABD’nin alacağı tarife adımlarından nasıl etkileneceğine yönelik belirsizlikler, önemli risk faktörleri arasında yer alıyor. Analistler, Avrupa ekonomisinin mevcut resesyon endişeleri gölgesinde, tarifeler nedeniyle kar ve pazar payı kaybı ihtimalinin endişeleri artırdığını ifade ederek, hükümetlerin atacağı adımların yakından takip edileceğini belirtiyor.
Öte yandan, AB Komisyonu Sözcüsü Olof Gill, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında, AB’nin ABD’nin uygulamaya hazırlandığı ilave gümrük tarifesine kararlı ve hızlı bir şekilde karşılık vereceğini açıkladı. Gill, “AB, serbest ve adil ticarete yönelik haksız engellere karşı kararlı ve hızlı tepki verecektir. Avrupa’daki tüketicileri ve işletmeleri korumak için gerekli adımları atacaktır.” dedi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise, “Bu meydan okumaya karşı AB olarak orantılı önlemler alacağız. Bunu, etkilenen tüm sektörlere özel yardımlar sağlayarak gerçekleştireceğiz.” şeklinde konuştu.
AB’nin kendisine yönelik bir tehdit gördüğünde buna karşılık vereceğini belirten Sanchez, “Ekonomik egemenliğimizi tehdit eden, kesinlikle haksız tarifelerle Avrupa ekonomilerine saldırmak isteyenlere karşı çıkarlarımızı savunacağız.” dedi. Ayrıca, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Aralık 2024 para politikası toplantı tutanakları, Banka Yönetim Konseyi üyelerinin enflasyon konusunda hala bazı endişeler taşıdıklarını ortaya koyarak, bu durumun daha fazla politika gevşemesi konusunda temkinli olunmasını gerektirdiğini belirtti. ECB’nin tutanaklarında, ekonomik faaliyetlere ilişkin görünümün, jeopolitik gerginlikler, Avro Bölgesi’ndeki maliye politikası endişeleri ve son dönemde Trump’ın politikalarıyla bağlantılı küresel ticarette yaşanan sürtüşmelerden kaynaklanan yüksek belirsizlik nedeniyle “bulanık” olduğu ifade edildi.
Almanya’da açıklanacak enflasyon verilerinin, ülkedeki ve bölgedeki ekonomik gidişat hakkında daha fazla bilgi vermesi bekleniyor. Dün, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,07, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,53 düşerken, İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,28 oranında yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne negatif bir seyirle başladı.
Asya Borsalarında Negatif Seyir
Asya borsalarında Trump’ın tarife söylemleri sonrasında negatif bir seyir gözlemleniyor. Dün, Trump’ın Çin’e karşı ek yüzde 10 gümrük vergisi getirileceğini açıklamasının ardından bölge endekslerinde belirgin bir satış baskısı yaşandı. Analistler, Çin’in Trump’ın bu açıklamalarına vereceği tepkilerin yakından takip edildiğini belirterek, ticaret savaşlarına yönelik endişelerin bölgenin ana gündem maddesi olduğunu ifade etti.
Japonya’da bugün açıklanan verilere göre, şubat ayına ilişkin Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 2,9 artışla beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede ocak ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 1,1 azalışla beklentilere paralel bir seyir izlerken, yıllık bazda yüzde 2,6 artışla tahminlerin gerisinde kaldı. Tokyo TÜFE, bulunduğu aya yönelik bilgi vermesi ve Japonya’nın en büyük şehrinin ölçümleri olması nedeniyle dikkatle inceleniyor. Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 yüzde 3, Güney Kore’de Kospi yüzde 3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,4 değer kaybetti.
Yurt içinde ise, dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,75 değer kazanarak 9.741,07 puandan kapattı. Bugün açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların dikkatini çekiyor. AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) 2024 yılının 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,98 artacağını tahmin ediyor. 2024 yılına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 3,12, 2025 sonuna ilişkin büyüme tahminlerinin ortalaması ise yüzde 2,96 olarak öngörülüyor.
Öte yandan, analistler, bugün VİOP’ta vade sonu olması nedeniyle pozisyon kapatma ve taşıma işlemlerinin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini belirtiyor. Dolar/TL, dün yüzde 0,1 düşüşle 36,4288’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında bir önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 36,5210 seviyesinden işlem görüyor. Bugün yurt içinde işsizlik oranı ve büyüme, yurt dışında ise Almanya’da enflasyon, ABD’de kişisel tüketim harcamaları ve toptan eşya stokları gibi yoğun bir veri gündemi takip edilecek. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.800 ve 9.900 puan direnç, 9.500 ve 9.400 seviyeleri ise destek konumunda olarak değerlendiriliyor.
Piyasalarda Bugün Takip Edilecek Veriler:
- 10.00 Türkiye, Ocak Ayı İşsizlik Oranı
- 10.00 Türkiye, 4. Çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH)
- 10.00 Türkiye, Ocak Ayı Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE)
- 10.00 Almanya, Ocak Ayı Perakende Satışlar
- 11.55 Almanya, Şubat Ayı İşsizlik Oranı
- 16.00 Almanya, Şubat Ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
News
