Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), “Artan Gümrük Tarifeleri: Küçük ve Kırılgan Ekonomilere Etkisi” başlıklı kapsamlı bir rapor yayımladı. Bu raporda, son yıllarda uluslararası ticaretin kurallara dayalı sistem aracılığıyla önemli ölçüde artış gösterdiği ve ülkelerin ithal mallardan elde ettiği gümrük vergilerinin kademeli bir şekilde azaldığı vurgulandı.
Rapor, dünya ticaretinin 2023 yılı itibarıyla yaklaşık üçte ikisinin gümrük tarifeleri olmadan gerçekleştiğini kaydederken, “Buna karşın, büyük ekonomilerin yakın zamanda uygulamaya koyduğu daha yüksek tarifeler, ticaret gerilimlerinin artmasına ve gelişmekte olan ülkeler üzerindeki olumsuz etkiler konusundaki endişelerin büyümesine yol açmaktadır. En yoksul ve kırılgan durumdaki gelişmekte olan ekonomilerin, karşılıklı tarifelerden muaf tutulması gerektiği” çağrısında bulunuyor.
Mevcut durumda 90 gün süreyle askıya alınan tarifelerin, ABD ile 57 ticaret ortağı arasındaki ikili mal ticareti açığını dengeleme amacıyla belirlendiği ifade ediliyor. Rapor, bu karşılıklı tarifelerin birçok durumda ABD’nin ticaret açığını önemli ölçüde azaltmadığını, ayrıca gelişmekte olan ve en az gelişmiş ekonomiler için yıkıcı sonuçlar doğurma riski taşıdığını belirtiyor.
Yoksul Ülkelerin ABD’nin Ticaret Açığına Etkisi Minimal
Raporda, ABD’nin söz konusu 57 ticaret ortağından 11’inin en az gelişmiş ülkeler arasında bulunduğu ve bu ülkelerin ABD’nin ticaret açığına katkısının “minimal” düzeyde olduğu bilgisi paylaşıldı. Ticaret ortaklarından 28’inin ABD’nin ticaret açığındaki payının yüzde 0,1’den az olmasına karşın tarifelerle karşı karşıya kaldığı belirtildi. Rapor, “ABD’nin (bu ülkelere karşı) vereceği herhangi bir ticari taviz, ABD için çok az şey ifade ediyor.” ifadesini kullanıyor.
Karşılıklı Tarifelerin Tüketici Fiyatlarına Etkisi
Raporda, karşılıklı tarifelerin askıya alınma süresinin ardından yeniden devreye girmesi durumunda birçok ithal mala yönelik talebin yüksek fiyatlar nedeniyle zayıflayabileceği uyarısı yer alıyor. Rapor, şu bilgileri de içeriyor: “ABD’nin ithalatı 2024 seviyelerinde kalsa bile, daha yoksul ve küçük ekonomilerden toplanan ek tarife geliri asgari düzeyde olacak. 57 ticaret ortağının 36’sının her biri için, karşılıklı tarifeler ABD’nin mevcut tarife gelirlerinin yüzde 1’inden daha azını oluşturacak. Bu rakam 2024’te 83 milyar dolar seviyesindeydi. Bu da söz konusu 36 ekonominin toplam katkısının yaklaşık 4 milyar dolar, yani ABD’nin 2024 yılında gümrük vergisi olarak topladığının yaklaşık yüzde 5’i olacağı anlamına geliyor.”
Potansiyel karşılıklı tarifelerle karşılaşma riski taşıyan bazı ülkelerin, ABD’de üretilmeyen tarım ürünlerini ihraç ettiği ve bu ürünlerin ikamesinin kısıtlı olduğu belirtiliyor. Rapor, Madagaskar’ın vanilya, Fildişi Sahilleri ve Gana’nın kakao ihracatının bu ürünlerden bazıları olduğunu anımsatıyor. 2024’te ABD’nin Madagaskar’dan 150 milyon dolarlık vanilya, Fildişi Sahilleri’nden yaklaşık 800 milyon dolar ve Gana’dan 200 milyon dolarlık kakao ithal edeceği ifade ediliyor. Bu ürünlere yönelik tarifelerin artırılmasının, tüketiciler için daha yüksek fiyatlara yol açacağı uyarısı da raporda yer alıyor.
News
