Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Açıklamaları ve Gerçekler
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşşek, son dönemde yaşanan depremler ve emeklilere yönelik yapılan politikaları gerekçe göstererek, ülkenin bütçe harcamalarında rekor seviyelere ulaşıldığını gizlemeye çalışıyor. Ancak gerçekler, bütçenin faiz giderleriyle sürekli artan bir hızla büyüdüğünü ortaya koyuyor. Son üç ayda toplam harcamalar 3.1 trilyon lirayı aşarken, bu harcamaların büyük bir bölümü faiz ödemelerine ve cari giderlere ayrılmış durumda. Vatandaşlar ise, maaşlarından yapılan gelir vergisi kesintileri, satın alınan ürünlerden ödenen Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi dolaylı vergilerle bu bütçe yükünü sırtlıyor.
Bütçe Gelirleri ve Vergi Toplamları
Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı yüzde 38 seviyesindeki enflasyon oranına rağmen, mart ayı bütçe verileri büyük bir şaşkınlık yaratıyor. Vergi gelirleri, yıllık bazda %50.5 oranında artış göstererek 2 trilyon lirayı aştı. Bu gelirlerin yaklaşık dörtte biri, çalışanların maaşlarından kesilen Gelir Vergisi tevfikatından elde ediliyor. Aynı zamanda, bütçenin kurumlar vergisi gelirleri ise, ilk üç ayda %16 azalarak 23.7 milyar liraya geriledi. Yıl sonunda toplam kurumlar vergisi hedefi olan 1.6 trilyon liranın yalnızca %1.4’üne ulaşılması öngörülüyor. Bu durum, şirketlerin vergilendirilmesi konusunda ciddi bir boşluk ve erteleme olduğunu gösteriyor. Şirketlerden tahsil edilmesi gereken vergi, KDV ve ÖTV gibi kalemlerle devlet bütçesine yansımaya devam ediyor.
Bütçe Gelirleri ve Harcamalar Arasındaki Dengesizlik
Mart ayı itibariyle, ÖTV gelirleri yüzde 39 artışla 393.5 milyar liraya ulaşırken, KDV gelirleri de yıllık bazda yüzde 63 artış göstererek 351.7 milyar liraya çıktı. Buna rağmen, toplam bütçe harcamaları ise, her ay en az 1 trilyon lirayı aşmaya devam ediyor. Sadece mart ayında toplam harcamalar 1 trilyon 27 milyar liraya ulaşırken, ilk üç ayda toplam harcamalar 3 trilyon 117 milyar lirayı buldu. Bu toplamın yaklaşık 1.1 trilyon lirasını cari transferler, 920.7 milyar lirasını personel giderleri ve 463 milyar 949 milyon lirasını faiz giderleri oluşturuyor. Bu faiz giderleri, yıllık bazda %85.2 oranında artış göstererek, bütçe öngörüsü olan 1.9 trilyon liranın %23.8’ine ulaşmış durumda.
Bütçedeki Tasarruf ve Sosyal Harcamalar
Her ay yaklaşık 1 trilyon liralık bütçe harcaması yapan ve faiz ödemelerini neredeyse ikiye katlayan iktidar, tasarrufu yoksullardan yapıyor. Ülkenin yoksulluk oranları her geçen gün artarken, bütçedeki ‘yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlar’ kaleminde ise ciddi bir kısıntı söz konusu. Şubat ayındaki yoksullukla mücadele harcaması 47.4 milyar lira iken, mart ayında bu rakam 21.9 milyar liraya kadar gerilemiş durumda. Bu durumda, yoksulluktan tasarruf yapılırken, devletin gizli harcamaları ve örtülü ödenekleri artış gösteriyor. Kamuoyunda sıkça tartışılan ‘örtülü ödenek’ harcamaları ise, yüzde 32.5 oranında artışla 3.3 milyar liraya ulaşmış bulunuyor. Bu durum, devletin mali disiplinini sorgulayan önemli bir göstergedir.
News
