Son dakika gelişmesi: Şansa Oyunları Vergisi %100 artırıldı
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla, bahis, piyango, loto, toto gibi şans oyunlarından alınan Şansa Oyunları Vergisi oranları dramatik şekilde iki katına çıkarıldı. Spor müsabakalarına dayalı müşterek bahislerde vergi oranı %5’ten %10’a, at yarışlarında %7’den %14’e, diğer şans oyunlarında ise %10’dan %20’ye yükseltildi. Bu düzenlemeyle birlikte, son dört ayda bahis, piyango, at yarışı ve online şans oyunlarından toplam 16,5 milyar liralık vergi tahsilatı gerçekleşti. Yine de, yılbaşından bu yana devlet lisansı altında yasal olarak faaliyet gösteren bu sektörlere yatırılan toplam paranın 300 milyar liraya yaklaştığı tahmin ediliyor.
Dolaylı vergilerin payı %71’e ulaştı, vergi adaletsizliği derinleşiyor
Ocak-Nisan dönemi bütçe verileri, yüksek enflasyon, düşük gelir seviyeleri, ağır borç yükü ve artan kira ve fiyat artışları nedeniyle milyonlarca kişinin umutlarını bahis ve şansa bağladığını gösteriyor. Aynı zamanda, gelir dağılımındaki adaletsizlik ve çarpıklık, vergi yapısındaki uçurumları da gözler önüne seriyor. Bu dönemde toplam bütçe gelirleri 3 trilyon 364 milyar 182 milyon TL olarak gerçekleşirken, bunun 2 trilyon 810 milyar 118 milyon TL’si vergi gelirlerinden, 435 milyar 463 milyon TL’si ise vergi dışı gelirlerden oluştu. Toplam vergi gelirleri içinde, harcamalar ve alış-verişler üzerinden alınan dolaylı vergilerin payı %71’e ulaşarak rekor kırdı. Öte yandan, banka, holding ve şirketlerin ödedikleri doğrudan vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı %29’un altına inerek %29 seviyesine geriledi. Bu dönemde, kurumlar vergisi 53,4 milyar TL ile %11 artarken, çalışanlardan ve maaş ödemelerinden kesilen gelir vergisi %101 artışla 368 milyar liradan 737,6 milyar TL’ye çıktı.
Holdingler ve ücretliler arasındaki vergi farkı büyüyor
Yüksek kazanç sağlayan holdingler, yılın ilk dört ayında sadece %11 oranında kurumlar vergisi öderken, ücretliler ve maaşlı çalışanlar, özellikle maaş ve ücretler üzerinden kesilen gelir vergisinde %100’e yakın artış yaşandı. Gelir vergisi toplamı geçen yıl 332 milyar TL iken, bu yıl yaklaşık 666,35 milyar TL’ye yükseldi. Bu durum, vergi adaletsizliğinin ve gelir eşitsizliğinin derinleştiğinin önemli bir göstergesidir. Ayrıca, KDV ve ÖTV oranlarının aynı kalmasına rağmen, yükselen fiyatlar ve artan matrahlar sayesinde, toplam KDV ve ÖTV gelirleri önemli ölçüde arttı. Ocak-Nisan döneminde, dahilde ve ithalatta alınan KDV toplamı 1 trilyon TL’ye ulaşırken, ÖTV gelirleri 535,4 milyar TL seviyesindedir. Akaryakıt ve motorlu taşıtlar üzerinden kesilen vergiler, bu tutarın büyük bir bölümünü oluşturuyor.
Vergi artışları ve vergi adaletsizliği devam ediyor
Devlet bütçesine bu yılın ilk dört ayında, alkollü içkilerden 32 milyar TL, tütün ve sigaradan 123 milyar TL olmak üzere toplamda 171,5 milyar TL gelir sağlandı. Ayrıca, “deprem vergisi” olarak da bilinen Özel İletişim Vergisi geçen yıla göre yüzde 66 artış göstererek 13,5 milyar TL’ye yükseldi. Lüks villalar, rezidanslar ve yazlıklar gibi değerli konutlardan alınan Değerli Konut Vergisi ise sadece %2,7 artışla 58 milyon TL seviyesinde kaldı. Gelir dağılımındaki adaletsizlik, vergi sistemindeki yapısal sorunların ve lobilerin etkisinin göstergesidir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı resmi veriler, ekonomik programın ve vergi reformlarının neden yeterince hayata geçirilemediğine dair önemli ipuçları sunuyor.
News
