Giriş
Kamu sektöründe yaklaşık 600 bin işçiyi ilgilendiren Toplu İş Sözleşmesi (TİS) görüşmelerinde, hükümetin zam teklifleri ve talepler karşısında yeni bir aşamaya geçildi. ANKA ajansından Zülfikar Doğan’ın aktardığı bilgilere göre, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ortak hazırlanan teklif, çalışanların beklentilerinin oldukça altında kalıyor.
Hükümetin Zam Teklifi ve Enflasyon Hedefleri
Çalışma ve Maliye Bakanlığı bürokratlarının hazırladığı teklif, Mehmet Şimşek’in belirlediği zam barajını aşmayı hedeflemiyor. 2025 yılı için en fazla %30, Cumhurbaşkanı onayıyla ise %35 seviyesinde bir artış öngörülüyor. Ekonomi yönetimi, dezenflasyon ve ekonomik istikrar çerçevesinde, 2 yıllık TİS sürecinde ücret ve hak artışlarını enflasyonla uyumlu tutmayı planlıyor.
Enflasyon ve Talep Uçurumları
Kulis bilgilerinde, hükümetin 2026 yılı için yalnızca %12’lik enflasyon hedefiyle uyumlu artışlar düşündüğü belirtiliyor. Bu yaklaşım, işçi konfederasyonlarının talep ettiği %50 zam ilk 6 ayda, %25 ikinci 6 ayda ve 2026 yılı için her iki dönemde %25 artış talebine oldukça uzak. Ayrıca, %10 refah payı eklenmesi de gündemde değil.
Sosyal Haklar ve Vergi Taleplerine Yaklaşım
İşçilerin talepleri arasında yer alan sosyal haklar, vergi adaleti ve çalışma saatleri gibi konular da iktidarın gündeminde bulunmuyor. Gelir vergisi dilimlerinin sabit tutulması, kıdem tazminatında 35 günlük ödeme, haftalık çalışma süresinin 40 saate indirilmesi ve fazla mesai ücretlerine %100 zam gibi taleplerin karşılık bulması beklenmiyor.
Zam ve Gelir Politikaları
Ekonomi yönetimi, zamların yılda yalnızca bir kez yapılmasını ve oranların hedef enflasyona endekslenmesini tartışıyor. Bu yaklaşım, IMF’nin Türkiye’ye yönelik önerileriyle uyumlu olup, ilk defa bu yıl asgari ücrette uygulandı. Hükümet, böylece kısa vadeli ve düşük maliyetli bir ücret politikası güdüyor.
Sendika ve İşçi Sendikalarının Tepkileri
Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, mayıs ayı sonuna kadar hükümetten somut adımlar beklediklerini ve aksi takdirde grev dahil olmak üzere her türlü mücadeleye hazır olduklarını açıkladı. Çalışanların yaşam koşullarının giderek zorlaştığını vurgulayan Atalay, talepler karşılanmadığı takdirde milyonlarca kişinin iki yıl daha mağdur edileceğine dikkat çekti.
Grev ve Haklar
Pazarlıkların tıkanması halinde, grev hakkı gündeme gelebilir. Ancak, kamu iş kolunda planlanan grevlerin, “genel sağlık ve milli güvenlik” gerekçeleriyle, Cumhurbaşkanı kararıyla 60 gün süreyle ertelenebileceği belirtiliyor. Erteleme sonrası anlaşma sağlanamazsa, TİS kararı Yüksek Hakem Kurulu’na kalacak.
Ekonomik ve Politik Çerçeve
İktidarın sıkı para politikası ve düşük faiz tutumu, 600 bin kamu işçisini ilgilendiren bu sürecin en belirgin karakteri haline geldi. Bu politikalar, çalışanların beklentileriyle çatışırken, sendikalar ve muhalefet bu duruma sert tepki gösteriyor. Bayram sonrası başlayacak resmi müzakereler, sert pazarlıklar ve olası grevler ile şekillenebilir.
News
