Son yıllarda artan dolandırıcılık olayları ve mobil ile internet bankacılığı aracılığıyla gerçekleştirilen yasa dışı finansal işlemlerin hızla yükselmesi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı, yeni düzenlemelerle bu riskleri azaltmayı amaçlayan kapsamlı bir adım attı. Bugün yayımlanan ve 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak yeni tebliğ, para transferleriyle ilgili getirilen katı kuralları ve detayları içermektedir. Bu düzenlemeler, hem bireysel hem de kurumsal kullanıcıların finansal işlemlerinde şeffaflık ve güvenliği artırmayı hedeflemektedir.
Bankalar ve ödeme kuruluşları, para transferleri sırasında işlemin amacını açıkça belirtmek ve belgelemek zorunda olacak. Bu çerçevede, özellikle yüksek tutarlı işlemlerde, işlemin gerçek mahiyetine uygun ve detaylı açıklamalar talep edilerek, yasa dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi planlanmaktadır.
IBAN’a Para Transferinde Açıklama Zorunluluğu
Bankaların IBAN üzerinden gerçekleştirilen EFT, Fast veya havale gibi işlemler sırasında, kullanıcıların işlem amacını belirtmesi gereken seçenekler arasında, genellikle ‘diğer’ veya ‘bireysel ödeme’ gibi genel ve belirsiz ifadeler yer almaktadır. Ancak yeni düzenlemeyle birlikte, bu tür genel ifadeler kullanıldığında, ve transfer tutarı 200 bin TL ile 2 milyon TL arasında ise, en az 20 karakter uzunluğunda detaylı ve açıklayıcı bir işlem açıklaması girilmesi zorunlu hale getirilecek.
İşlemin detaylarını içeren bu açıklama, transferin hangi amaçla yapıldığını net biçimde ortaya koyacak şekilde hazırlanacak. Bu sayede, hem bankalar hem de denetim mekanizmaları, işlemin mahiyetini daha iyi tespit edip, yasa dışı faaliyetlerin önüne geçebilecekler.
Konuyla ilgili resmi tebliğde şu ifadeler yer almaktadır:
- “Bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşları, elektronik transfer işlemleri ve havalelerde müşteriye işlemin mahiyetinin beyanı için en sık kullanılan işlem türlerini seçenek olarak sunar. Ancak elektronik transfer işlemleri ve havalelerde, işlemin mahiyetinin beyanı için sunulacak seçeneklerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca elektronik transferler için belirlenen başlıklar haricinde asgari olarak;
- gayrimenkul alım ödemesi, motorlu taşıt alım ödemesi, borç verme/borç ödeme, hediye/bağış/yardım, vergi/resim/harç ödemesi, tazminat/sigorta ödemesi, avukatlık/danışmanlık/müşavirlik ödemesi, sağlık ödemesi, kripto/dijital varlık, şans oyunları/bahis ödemesi, eğlence/sosyal medya ödemesi gibi başlıkların yer alması zorunludur.”
Ve ekleniyor:
- “Müşteriye sunulan seçenekler arasında işlemin mahiyetine ilişkin somut bilgi içermeyen, genel mahiyette “diğer” veya “bireysel ödeme” gibi seçeneklerin bulunması ve bunların müşteri tarafından tercih edilmesi halinde, işlemin mahiyetine uygun en az 20 karakter uzunluğunda açıklama sağlanacaktır.”
Miktar Arttıkça Yeni Belgeler ve Güvence Şartları
Yüksek tutarlı işlemler söz konusu olduğunda, yeni düzenleme, tutar arttıkça ek belge ve bilgi talebini de beraberinde getiriyor. 200 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki transferlerde, kullanıcıların “Nakit İşlem Beyan Formu”nu doldurmaları zorunlu hale getirilecek. Bu form, işlemin detaylarını ve kaynağını belgeleyen bilgiler içerecek şekilde hazırlanacak ve bankalar tarafından talep edilebilecek.
2 milyon TL üzerindeki transferlerde ise, paranın kaynağına ilişkin kapsamlı belgeler ve ek bilgiler temin edilmesi gerekecek. Bu noktada, işlemin veya açıklamanın doğru onaylanmadığı durumlarda, ilgili transferlere izin verilmeyecek ve işlemler bloke edilebilecek.
ATM İşlemleri de Kapsama Alınıyor
Yukarıdaki kurallar, 2026 itibarıyla ATM üzerinden yapılacak para transferleri için de geçerli olacak. Kullanıcıların banka fark etmeksizin ATM’ler aracılığıyla toplam tutarı 200 bin TL’yi aşan işlemler yapması halinde, bu işlemler için de açıklama zorunluluğu getirilecek. Böylece, yüksek tutarlı ve şüpheli görülen işlemler önceden tanımlanmış kurallara uygun şekilde denetlenebilecek ve kontrol altında tutulacak.
Bu düzenlemeler, finansal suçların önlenmesi ve kara para aklamanın engellenmesi amacıyla atılan önemli adımlar olarak görülüyor. Aynı zamanda, kullanıcıların işlemlerinde daha fazla şeffaflık ve güvenlik sağlanması hedeflenmektedir.
News
