Dünya genelinde gümrük tarifelerine ilişkin belirsizliklerin devam ettiği bir dönemde, Amerika Birleşik Devletleri’nin diğer ülkelerle yaptığı anlaşmalar, küresel ticarette en olumsuz senaryoların geride kaldığına dair umutları güçlendirmişti. Bu gelişmeler, emtia piyasasında yaşanan sert dalgalanmaları hafifletirken, yatırımcıların risk iştahını artırmıştı. Ancak, yeni ek tarife açıklamalarının küresel ticarete olumsuz yansıma yapacağı endişeleri, piyasalarda hâlâ etkili olmaya devam ediyor. Özellikle Fed’in para politikasıyla ilgili belirsizlikler ve faiz indirimi beklentilerinin azalması, riskli varlıklardan uzak durma eğilimini artırdı. Fed Başkanı Jerome Powell’ın, eylül ayı toplantısında yaptığı açıklamada “faiz indirimi yapılıp yapılmayacağını söylemek için çok erken” ifadesi, piyasalarda satış baskısını tetikledi. Analistler, temmuz ayı sonunda özellikle değerli metaller ve bazı endüstriyel metallerde aylık bazda kazançlar yaşandığını, fakat Powell’ın açıklamalarıyla bu kazançların hızla kayba dönüştüğünü belirtti.
Değerli Metallerde Gümüş ve Paladyum Pozitif Ayrıştı
Temmuz ayında ons bazında fiyatlar genel anlamda gerilemeye devam ederken, bazı metallerde pozitif ayrışmalar dikkat çekti. Gümüşte ons fiyatı %1,7 oranında artış göstererek 39,5 dolar seviyesine yükseldi ve böylece Eylül 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Aynı dönemde, paladyum fiyatı ise %8,6 artışla önemli bir yükseliş gösterdi. Diğer yandan, platin ise %5 oranında gerileyerek 1.485,7 dolar seviyesine inmiş olup, Temmuz 2014’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmesine rağmen, ay sonunda sert bir düşüşle kapandı. Altın fiyatları, ABD’nin ticaret müzakerelerinde ilerleme kaydettiği haberleriyle güvenli liman talebinin azalmasıyla düşüş yaşadı. Powell’ın faiz indirimi konusunda net bir sinyal vermemesi, altının ons fiyatında gerilemeye neden oldu. Gümüş ise, ABD’nin ithalatına olası gümrük vergisi uygulama ihtimaliyle birlikte endüstriyel talebin artmasıyla fiyatını yukarı çekti. Özellikle yeşil enerji teknolojileri, güneş panelleri ve elektrikli araçlar gibi alanlarda gümüşün vazgeçilmez bir bileşen olması, fiyatların desteklenmesinde önemli role sahip. Ayrıca, yapay zeka tabanlı donanımlar üretimindeki artış da gümüş talebini daha da güçlendiriyor. Çin’in paladyum talebindeki güçlü artış ve ABD’nin bu metalin ithalatına gümrük vergisi koyacağı yönündeki beklentiler, paladyum fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.
Baz Metallerde Bakır ve Diğer Metallerde Hazine ve Düşüşler
Temmuz ayında baz metaller genel olarak düşüş eğilimi gösterirken, özellikle bakırda sert bir gerileme yaşandı. Çin’de devam eden deflasyon endişeleri, bu metal fiyatlarını olumsuz etkiledi. Tezgah üstü piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın “bakır ithalatına %50 tarife uygulanacağı” yönündeki açıklaması, bakır fiyatını 5,92 dolar ile tarihi zirve seviyesine çıkardı. Ancak, Trump yönetiminden gelen “bazı ürünlerde, rafine bakırdan üretilen ürünlere gümrük vergisi uygulanmayacağı” açıklaması, fiyatlarda hızlı bir düşüşe neden oldu ve ayı piyasası sert bir şekilde tamamlandı. Libre piyasa bazında, çinko arzındaki azalma nedeniyle fiyatlar yükselirken, alüminyum yüzde 1,4, kurşun yüzde 3,6 ve nikel yüzde 1,7 oranında azaldı. Bu gelişmeler, özellikle Londra Metal Borsası’nda arz-talep dengelerinin fiyat hareketlerinde belirleyici olmasında etkili oldu.
Brent Petrol ve Doğal Gazde Yükseliş ve Çeşitli Fiyat Hareketleri
Geçen ay, Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık %7,9 oranında artış göstererek arz kesintileri ve jeopolitik risklerin etkisiyle yükselişte kaldı. Ayrıca, küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler, özellikle arz endişelerini destekledi. Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilimlerin devam etmesi, Putin ve Trump’ın enerji politikaları, Brent petrolün yönünü belirleyen önemli faktörler arasında yer aldı. ABD’de üretim tahminlerinin düşmesi de petrol fiyatlarını yükseltti. Ayrıca, kuzey yarımkürede yaz sezonunun yoğunluğu ve artan seyahatler, petrol talebini destekledi. Hindistan’ın Çin ve Rusya’dan enerji ithalatında artışa gitmesi ve ABD’nin bu ülkelerle yaptığı ticaret anlaşmaları, petrol talebini artırmaya devam ediyor. Bununla birlikte, sıcaklıkların yüksek seyretmesi ve havaların ısınması, doğal gaz talebini azalttı ve fiyatlar %10,1 oranında geriledi. Bu gelişmeler, enerji piyasalarında arz ve talep dengesini yeniden şekillendiriyor.
Tarım Ürünleri Piyasalarda Karışık Seyir
Tarım ürünleri piyasalarında Temmuz ayında karışık bir tablo hakim oldu. Chicago Ticaret Borsası’nda, kile başına fiyatlar, buğdayda %0,1, pirinçte %7,9 ve soya fasulyesinde %3,7 oranında geriledi. Ancak, mısır fiyatı %1,1 artış gösterdi. ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’de, pamuk ve kahve fiyatları sırasıyla %1,3 ve %1,4 oranında düştü. Şeker ise %1,5 artışla dikkat çekti. Kakaoda ise fiyatlar, %14 oranında azalarak ton başına önemli bir kayıp yaşadı. Yüksek fiyatların yıl boyunca rekor seviyelere ulaşması, talebin olumsuz etkilenmesine neden oldu. Uluslararası Kahve Örgütü’nden (ICO) yapılan açıklamada, küresel kahve arzının önümüzdeki üç yıl içinde iyileşebileceği belirtildi. Petrol fiyatlarındaki artış da, arza ilişkin kaygıların artmasına katkı sağladı ve şeker fiyatlarını destekledi. Küresel ekonomik belirsizlikler ve talep endişeleri, pamuk ve kakao gibi ürünlerde de fiyat düşüşlerine neden oluyor. Ayrıca, çikolata talebinin azalmasıyla, kakao fiyatlarındaki gerileme devam ediyor.
Uzmanlar ve Analistler: Trump ve Powell’ın Piyasalara Etkisi
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaptığı değerlendirmede ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarının bu yıl piyasalarda belirleyici olmaya devam ettiğini vurguladı. Trump’ın tarifeler ve ek gümrük vergileriyle küresel ticareti yavaşlatma yönündeki girişimlerinin, özellikle emtia fiyatları üzerinde ciddi dalgalanmalara yol açtığını belirtti. Bakır fiyatlarındaki yaklaşık %25’lik düşüşün, Trump’ın ticaret politikalarının bir sonucu olduğunu ifade etti. Ergezen, “Trump’ın aldığı kararlar ve açıklamaları, küresel ticaret ve ekonomi üzerinde büyük etkiler yaratıyor. Bu nedenle, piyasalarda istikrarlı bir seyirden söz etmek zorlaşıyor.” dedi. Ayrıca, Trump’ın tarifeleri ve faiz politikalarıyla ilgili yaptığı açıklamaların, ABD ekonomisinin yavaşlamasına neden olduğunu belirten Ergezen, tarım dışı istihdam verilerinin beklentilerin altında gelmesinin de, bu baskıyı artırdığını ifade etti. Bu gelişmelerin, Fed Başkanı Powell’ın politika duruşunu da etkileyerek, piyasalarda belirsizlikleri artırdığını sözlerine ekledi. Ergezen, “Trump’ın ve Powell’ın açıklamaları, önümüzdeki dönemde de piyasaların yönünü belirleyecek önemli faktörler olmaya devam edecek.” şeklinde görüşlerini paylaştı.
News
