Google, geçtiğimiz aylarda dünyada ve Türkiye’de bazı haber sitelerinin yayınlarına etkili olan güncellemelerin ardından bu kez haber sitelerine yönelik “yeni darbe” olarak nitelendirilebilecek bir özelliği devreye aldı. Arama sayfasının en üstünde yapay zeka tarafından oluşturulan bir sonuç özeti gösteren Yapay Zeka Genel Bakışları adlı bu özelliğin, haber sitelerinin ekonomisini zor durumda bırakan algoritma değişiklikleriyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Algoritma kararının yankıları sürerken pek çok basın kuruluşu bu değişikliği eleştirdi ve yargı yoluna giderken son güncelleme, haber sitelerinin trafik ve gelirlerini köklü biçimde etkileyebilecek nitelikte. Dijital dünyada yapay zeka destekli arama motorlarının yükselişi, bilgiye erişim biçimlerini dönüştürüyor ve bu süreç, içerik üreticileri ile yayıncılar için yeni zorluklar yaratıyor.
DİJİTAL DÜNYADAKİ EN BÜYÜK DEĞİŞİM Yapay zeka destekli arama motorlarının yükselişi, dijital altyapının ve içerik tüketiminin dinamiğini kökten değiştirmeye başladı.
WIKIPEDİA YAPAY ZEKAYA YENİLMEK ÜZERE Dünyanın en çok ziyaret edilen sitelerinden olan Wikipedia’nın günlük ziyaret sayısı, ChatGPT’nin çıkışıyla aynı dönemde Mart 2022’de 165 milyon iken Mart 2025’te 128 milyona indi. Bu, yaklaşık %23 düşüşe işaret ediyor.
SİTE TRAFİKLERİNDE YÜZDE 30’A VARAN DÜŞÜŞ HABER SORGULAMALARINDA REKOR CHATGPT KULLANIMI Yapay zeka arama özetleri, insanların habere ulaşma biçimlerini değiştirmeye devam ediyor. The Decoder’da yer alan analizlere göre 2024-2025 yıllarında haber sorgularında ChatGPT kullanım oranı %212 artarken, geleneksel Google aramaları sadece %5 yükseldi.
HABER SİTELERİNİN KAYBI NE OLACAK? Abonelik sistemiyle geliri olan haber sitelerinde abonelik oranları düşüş yaşıyor. Google’ın özetleriyle yayıncı içeriklerini sunması, markaların görünürlüğünü azaltabiliyor ve özgün içerik ile özetin birleşiminden doğan yeni içerik dinamizminin kimlere fayda sağlayacağı belirsizleşiyor.
SİTELERİN YATIRIMLARI GOOGLE’A AKACAK Yayıncılar, uzun süredir içeriklerini arama motoru optimizasyonuna (SEO) uygun hale getirmek için büyük yatırımlar yapıyor. Ancak AI Overviews sistemi, bu yatırımların karşılığını artık doğrudan yayıncılardan çok Google arayüzüne akıtıyor.
KAYNAK BELİRTSE DE ÖDEME YAPMIYOR… Google, özetlerde kaynak gösterse de içerik sahiplerine telif ücreti ödemiyor. Telif hakları, kaynak bağlantıları ve yapay zeka özetlerinin arama sıralamasındaki yerinin sorgulanması, gelecekte yeni yasal çerçeveler gerektirecek konular arasında gösteriliyor.
AVRUPA ŞİKAYET ETTİ, TÜRKİYE’DEKİ SİTELER TAKİPTE ABD’nin ardından Avrupa’da da benzer kaygılar gündeme geldi. Avrupa Yayıncılar Birliği, Google’a karşı Avrupa Komisyonu’na antitröst şikayeti yönelterek yapay zeka özetlerinin arama sonuçlarında üst sıralarda yer almasının rekabeti bozduğunu belirtti. Türkiye’de ise konu henüz yasal zemine taşınmadı; uzmanlar Rekabet Kurumu ve BTK’nın inceleme başlatabileceğini söylüyor.
YAYINCILAR DÜZENLEMELER İSTİYOR Yayıncılar, yapay zeka destekli içeriklerin kaynak gösterilerek sunulması ve kullanıcıların ilgili haber sitelerine yönlendirilmesi için düzenlemeler talep ediyor. Ayrıca telif haklarının korunması ve içerik üreticilerine maddi karşılık sağlanması gerekliliği vurgulanıyor. Benzer adımlar bazı ülkelerde uygulanırken Avustralya, haber içeriklerinin kullanımına karşı ödemeleri zorunlu kılıyor; Avrupa’da da bu yönde çalışmalar sürüyor.
GOOGLE KENDİNİ BÖYLE SAVUNDU Google, bu değişikliklerin yayıncılara zarar vermediğini, kullanıcı deneyimini iyileştirmek ve bilgiye hızlı erişim sağlamak amacıyla böyle bir yol tercih edildiğini savunuyor; ancak taraflar arasındaki gerilim sürüyor.
News
