Türkiye’de konut sektörünü etkileyen yeni bir sistemin uygulamaya konulmasına yönelik planlar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile belediyelerin ortak çalışmalarıyla gündemde. Rayiç bedellerin güncellenmesi ve piyasa değerlerine daha yakın hale getirilmesi hedeflenirken, mevcut değerlerin 10 ila 15 katına çıkması öngörülen artışlar tartışma yaratıyor.
Rapora göre Türkiye’de yıllık konut satışı yaklaşık 1,5 milyon olarak tahmin edilirken, rayiç bedel ile gerçek satış fiyatı arasındaki fark devletin vergi kaybını biçimlendiriyor. Vergi kaybı 6 milyar doları bulurken, ülkede mevcut konut sayısı yaklaşık 38 milyon. Düşük rayiç bedeller nedeniyle ortaya çıkan toplam vergi kaybı ise 8 milyar dolara ulaşıyor. İmarlı arazilerdeki kayıpların dahil edilmesiyle birlikte kamuya yönelik maliyet 25 milyar dolara yaklaşıyor ve bu durum kamu gelirlerinde düşüşler ile vergi adaletinde önemli dengesizlikler yaratıyor.
Raporun dikkat çektiği bir diğer nokta, rayiç bedel üzerinden yapılan sigortaların olası afetlerde yeterli ödeme sağlamama riski taşıdığıdır. Mevcut sistemin kentsel dönüşüm projelerinin hızını yavaşlattığı ve konut fiyatlarının erişilebilirliğini olumsuz yönde etkilediği ifade edilmektedir.
Bakan Murat Kurum ise, daha önce yaptığı açıklamalarda tapu harçlarının gerçek satış değeri üzerinden tahsil edilmesi gerektiğini belirtmişti. Kurum, Gerçek değer üzerinden tapu harcı alınmasının adaletsizliği ve haksızlığı ortadan kaldıracağını ifade etmişti.
MÜLKLER DAHA DEĞERLİ OLACAK Yeni sistemle birlikte, tapuda görünen değerler gerçek piyasa değerine yaklaşacak ve bu sayede ev sahiplerinin mülkleri resmi olarak daha değerli hale gelecek. Artan rayiç bedeli sadece prestij artışı yaratmayacak, aynı zamanda gelecekte yapılacak satışlarda fiyatları destekleyen resmi bir belge işlevi de görecek. Alıcı-satıcı arasındaki değer tartışmaları azalacak; kayıt dışı bedel beyanları yerine gerçek değer üzerinden işlem yapılacak.
BANKALARIN KREDİ LİMİTLERİ ARTACAK Artışın bir başka önemli etkisi ise bankacılık sektörü üzerinde görülecek. Kredilerin teminatı olarak kullanılan taşınmazların değerini belirleyen rayiç bedellerin yükselmesi, yatırımcılar için finansmana erişimi kolaylaştıracak ve kredi limitlerinin artmasına yol açacak. Daha önce düşük rayiç bedel nedeniyle teminat değeri yetersiz kalan taşınmazlar, yeni sistem sayesinde krediye uygun hale gelecek. Bu durum hem bireysel yatırımcıların hem de inşaat şirketlerinin projelerine ivme kazandırabilir. Rayiç bedel artışı, belediyelerin emlak vergisi gelirlerini artırarak bütçelerine ek kaynak sağlayacak ve bu kaynaklar altyapı, kamu hizmetleri ve yerel kalkınma projeleri için değerlendirilebilecek.
Uyarılar Sektör temsilcileri ise vergi ve harçlardaki artışın konut satışlarını olumsuz etkileyebileceği konusunda dikkat çekiyor.
News
