Ivuna tipi karbonlu kondrit olan CI kondritler, Dünya’da çok nadir görülen minerallerden biri olarak kabul edilir. Araştırmacılar, bu keşfin Güneş Sistemi’nin erken dönemlerinde su taşıyan asteroidlerin Ay’a ulaşmış olabileceğine dair ilk doğrudan kanıt olduğunu belirtiyorlar. Atmosfere girdiklerinde kaybolan bu parçacıklar, gözenekli ve kırılgan yapıları nedeniyle süratle parçalanır ve iz bırakmadan yok olurlar; bu nedenle Ay gibi atmosferden yoksun ortamlarda korunmuş halde bulunmaları bilimsel açıdan büyük bir fırsat sunuyor.
Çin Bilimler Akademisi’nden Jintuan Wang ve Zhiming Chen liderliğindeki ekip, Chang’e-6 göreviyle Ay’ın güney kutbunda yer alan Apollo kraterinden topladığı 5 binden fazla toz örneğini inceledi. Bu alan, eski göktaşı çarpmalarının izlerini aramak için idealdir ve materyal arayışına yönelik çalışmalarda önemli bir yere sahiptir.
Ay’a ya da Dünya’ya ait olmayan parçacıklar üzerinde odaklanan bilim insanları, örneklerdeki olivin minerallerine yoğunlaştı. Tarama elektron mikroskobu ve izotop ölçümleri gibi gelişmiş analiz teknikleriyle yürütülen çalışmalar sonucunda, yedi parçacığın kimyasal yapısının CI kondritlerindeki olivin ile tamamen uyumlu olduğuna işaret edildi.
Analizler, bu parçacıkların Ay’a ya da Dünya’ya ait olmadığını, bir CI kondrit asteroidinin çarpmasıyla oluştuğunu ve çarpma sonrası hızla soğuyarak milyarlarca yıl boyunca kimyasal özelliklerini koruyup günümüze ulaştığını gösterdi. Ay’da daha iyi korunmuş olmaları ise bu tür kırılgan materyallerin Ay yüzeyinde Dünya’ya göre daha az bozucu etkilemeye maruz kaldığını ortaya koyuyor. Bilim insanları, Ay yüzeyindeki meteor kalıntılarının yaklaşık %30’unun bu türden olabileceğini öne sürüyor.
CI kondritlerin erken dönemde Dünya ve Ay’a su ile uçucu maddeler taşıdığı hipotezi, uzun süredir bilim çevrelerinde tartışılan bir konu olarak kalıp geldi. Bu çalışma, Ay’ın uzak yüzünden gelen 7 küçük toz tanesinin bu hipotezi destekleyen somut veriler sunduğunu gösteriyor. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan bulgular, gelecekteki Ay görevlerinde bu tür dış kaynaklı materyallerin daha ayrıntılı analiz edilmesi için yeni metodların geliştirilmesini hedefliyor.
News
