Avrupa genelinde nakit kullanımı düşüşte olsa da, “nakitsiz bir kıta” fikri herkes tarafından benimsenmiş değil. İskandinav ülkeleri dijitalleşmede kaydettiği hızlı ilerlemenin yanı sıra, İsveç Savunma Bakanlığı’nın acil durumlar için evde belirli miktarda nakit saklanması yönündeki çağrısı ve Nisan 2025’te İspanya’da yaşanan büyük elektrik kesintisi, bu trendin meydan okumalarını net biçimde gösteriyor.
ECB’nin 2024 yılında gerçekleştirdiği bir anket, Euro Bölgesi’nde işlem hacminin önemli bir kısmının hâlâ nakit ile yapıldığını ortaya koyuyor. Toplam işlem sayısının yaklaşık yarısının nakit olarak gerçekleştirildiği görülürken, bu işlemlerin değerine bakıldığında nakitteki payın yaklaşık yüzde 39’a gerilediği belirtiliyor. Nakit, 20 Euro Bölgesi ülkesinin 14’ünde hâlâ en sık kullanılan ödeme yöntemi olmaya devam ediyor; bu tablo özellikle Güney ve Doğu Avrupa’da belirginleşiyor. Malta, İtalya, Slovenya ve İspanya; nakit kullanımının hâlâ yüksek olduğu ülkeler arasında öne çıkıyor.
Diğer yandan dijital ödemelerin baskın olduğu bölge ise Batı ve Kuzey Avrupa olarak görünüyor: Hollanda’da dijital ödemeler nispeten yaygınken, Finlandiya, Lüksemburg ve Fransa’da dijital ödeme payları artıyor. Ancak kıtadaki dijitalleşmenin gururlu yıldızları Euro Bölgesi’nin dışında gelişiyor olabilir; AS gazetesine göre Norveç, Norveç’te Danimarka ve Finlandiya ile birlikte ileride tamamen banknot ve madeni para kullanımını kaldırıp dijital ekonomiye geçişe en yakın ülkeler olarak değerlendiriliyor.
İsveç özelinde durum daha da netleşiyor: AS’nin raporuna göre, Euro Bölgesi kapsamı dışında olsa da İsveç’te her on alışverişten yalnızca biri banknot ya da madeni para ile gerçekleştiriliyor. Üstelik hükümet, nakit kabul etmeyen işletmelere yönelik cezai yaptırımları gündeme getirecek kadar bu konuya temkinli bakıyor. Dahası, İsveç Savunma Bakanlığı, dijital finansal altyapıyı hedef alabilecek bir çatışma durumunda vatandaşların evlerinde minimum düzeyde nakit bulundurmalarını tavsiye ediyor.
Bunun gerçeğe dönüşmesi, Nisan 2025’te İspanya ve Portekiz’i vurmuş olan büyük elektrik kesintisiyle iyice görünür hale geldi. Avrupa Birliği üyeleri olmalarına rağmen, acil durumun ortasında kalan sıradan vatandaşlar temel ihtiyaçlarını karşılamak için birikimlerini kullanmak zorunda kaldılar; paralarının bir kısmını kırmak zorunda kaldıkları anlar yaşandı.
News
