Üniversite laboratuvarında 2008’de yaşamını yitiren bir mühendisin el yazısının bulunduğu makaradan, UNIX’in dördüncü sürümünün tam bir kopyasının varlığı üzerinde güçlü işaretler saptandı. YARIM YÜZYIL BOYUNCA GİZLİ KALAN bu keşfi ilk kez duyuran kişi, Mastodon üzerinden paylaşım yapan Profesör Robert Ricci oldu. Ricci, dokuz parçadan oluşan teyp makarasında “Bell Labs V4’ten UNIX Orijinali” yazılı bir etiket olduğuna işaret ederek, el yazısının eski danışmanı Jay Lepreau’ya ait olduğunu doğruladı. Lepreau’nun 2008’de vefat ettiği biliniyor. Bu bulgu, bilişim tarihine bakınca UNIX V4’ün çekirdeğinin ve bazı temel araçlarının C diliyle yeniden yazıldığı ilk sürüm olduğuna işaret eden önemli bir ipucu olarak öne çıkıyor.
UTAH ÇAYDANLIĞI’NIN efsanevi bağlantısı bu satır aralarında şekilleniyor. Ekip, makarayı kimin elinden geçirdiğini anlamak için yürüttüğü incelemede, teyp makarasının aslında bilgisayar grafikleri kronolojisinde simgeleşmiş kişi Martin Newell’a ulaştığını belirledi. Newell’ın Utah Çaydanlığı olarak bilinen ikonik figürün yaratıcısı olması, bu bulgunun yalnızca bir yedek yazılım parçası olmadığını, bilgisayar grafikleriyle ilgili erken bir dönemin tarihiyle de iç içe olduğunu gösteriyor.
BİLGİSAYAR TARİHİ MÜZESİ’NDE DEVREYE GİRİYOR Ricci, makarayı Kaliforniya’daki Bilgisayar Tarihi Müzesi’ne (CHM) teslim edeceğini duyurdu. Müzede görev yapan veri kurtarma uzmanı Al Kossow, sürece özel ilgi gösterdiğini ifade etti ve sürecin ayrıntılarını paylaştı. Kossow’un açıklamasına göre talep edilen yöntem, teybi okuma amplifikatörleriyle bantlayıp verileri 100 GB RAM’e aktaran çok kanallı analog-dijital dönüştürücülerle başlatılmasını içeriyor. Bundan sonra Len Shustek tarafından geliştirilen özel bir analiz yazılımı devreye girecek. Proses, yaklaşık 365 metre uzunluğundaki ve dokuz kanallı olan bu eski manyetik banttan veri kurtarma potansiyelini ortaya koyuyor.
“BU KEŞİF NADİR VE ÖNEMLİ” CHM uzmanı Kossow, projenin önemine dikkat çekerek, “Bu kadar nadir bir bulguya her zaman rastlanmaz. Bu yüzden kurtarma çalışmasını listemin en üst sırasına aldım.” ifadelerini kullandı. Uzmanlar, başarılı bir okunmayla UNIX V4’ün eksiksiz orijinal kopyasının yeniden gün yüzüne çıkabileceğini belirtiyorlar ve bu durum, bilgisayar tarihinin en kayıp parçalarından birinin yeniden ortaya çıkması anlamına geliyor.
News
