Yıl sonuna yaklaşırken milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücrete ilişkin tartışmalar devam ediyor. Bu yıl işçi temsilcileri, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda yer almayacağını belirtirken zam oranının nasıl belirleneceği ve ortalama artışın ne kadar olacağı merak konusu oldu. ANKA Haber Ajansı’na konuşan Türkiye Merkez Bankası’ndan emekli ekonomi uzmanı Dr. Ayhan Bülent Toptaş, bütüncül çözümler üzerinde durulması gerektiğini söyledi. Vatandaşlar ise asgari ücretin en az 40-45 bin lira bandında olması gerektiğini dile getiriyor.

İŞÇİLERİN VAZGEÇİLMEZ HAKLARI İşçi temsilinin olmaması durumunda komisyonun mantıksal olarak sakıncalı olacağını belirten Toptaş, “Asgari ücretin belirlenmesinde işçilerin temsil edilmesi kaçınılmazdır. Çünkü bu ücret, en çok enflasyon ve geçim sıkıntısı yaşayan kesimi etkiler. Bu nedenle temsilin varlığı kritik öneme sahiptir ve bir çözüm bulunmalı” dedi. EKONOMİK BOZULMA, UZLAŞMAYI ZORLAŞTIRIYOR Komisyonun yapısında değişiklik iddialarını değerlendirirken, aracılık yapacak nitelikte üyelerden oluşan bir yapı önerdi ve üniversite hocaları veya iş hukuku konularında uzman kişilerin dahil edilmesinin faydalı olabileceğini söyledi. 2013 yılından beri süregelen ekonomik bozulmanın uzlaşmayı da zorlaştırdığını ifade etti. Devlet, işveren ve işçi üçlüsünün dengeli bir masada bulunmasının önemli olduğuna dikkat çekti.
KOMİSYON DIŞI ÇÖZÜMLERE İHTİYAÇ VAR Toptaş, mevcut durumda devletin arabulucu konumunda olduğu ve işveren ile işçi taraflarının bulunduğu bir komisyonun sorunları çözmede yeterli olmadığını belirtti. Komisyon dışı çözümlerle esneklik sağlanabileceğini ve mevcut dengelerin değiştirilmesinin tek başına yeterli olmayabileceğini ifade etti. YÜZDE 30’UN ÜZERİNDE ZAM GEREKLİ En azından %30 bandında bir zam ihtiyacını vurgulayan Toptaş, “Bu rakamı savunmak kolay değildir; zira işverenler de sıkışıklık içinde olduklarını dile getiriyorlar. Önümüzdeki aylarda sorunlar sürecek, ancak asgari ücret meselesi daha geniş bir resmi düzeltmeyi gerektiriyor.” dedi.

YENİ SORUNLAR KARŞIMIZA ÇIKABİLİR Hedeflenen enflasyonla uyumlu zam yapılmasının toplumsal ve kültürel alanlarda da yeni sorunlar doğurabileceğini söyleyen Toptaş, enflasyon hedefinin orta vadeli planda %16 olarak açıklanmasının çok düşük kaldığını belirtti. “Bir tarafta yüksek baskılar altında ezilen insanlar, diğer tarafta da sosyal ve kültürel etkiler… Ekonomi güçlendikçe bu etkiler de daha net ortaya çıkıyor.” dedi. Hızlı ve kapsamlı bir iyileştirme için başlangıç noktasının yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.
KİRALAR ZATEN 25 BİN İzmir’den vatandaşlar ANKA’ya yeni yılda asgari ücret konusunda beklentilerini iletti. Mustafa Yıldız, asgari ücretin 40-45 bin lira bandında olması gerektiğini ifade ederken, “Kira zaten 25 bin lira olmuş; geçinmek zor” yorumunda bulundu. Mehmet Yılmaz ise 28 bin liranın yeterli olmayacağını, 30 binin altında bir rakamın geçimini sağlamayacağını ve 30 binden aşağısının hayal kırıklığı yaratacağını belirtti. Selçuk Çelik ise en az 40-50 bin lira olması gerektiğini, maliyetlerin özellikle temel gıda ve hizmet kalemlerinde arttığını söyledi; ancak maliyetleri yükselten bir zamla asgari ücretin değerinin düşmesinden endişe ettiğini dile getirdi. 28 bin lira söylentilerine karşı kulislerde konuşulan rakamların ise piyasayı tetikleyebileceğini ifade etti.


