Faiz ödemleri bu yıl bütçede yeni bir rekord kırdı ve bütçeyi adeta kara delik gibi etkiledi. Ocak-kasım dönemini kapsayan 11 aylık süreçte faiz giderleri, geçen yılın aynı dönemine göre %62,1 artarak 1 trilyon 938 milyar liraya çıktı. Buna karşılık bütçe açığı, Kasım’da fazlalık vermiş olsa da 11 ayda 1 trilyon 271 milyar lira olarak netleşti.
Kasım ayında Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın yıllık maaş ödeneğinin tükendiği ay olarak dikkat çekti. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın paylaştığı bütçe verilerine göre Kasım’da gelirler 1 trilyon 419 milyar liraya, harcamalar ise 1 trilyon 250 milyar liraya ulaştı. Böylece bütçe 169 milyar lira fazla vermişti.
ÜÇ NEDEN VAR Bütçe fazlasının arkasında üç temel unsur rol oynadı. İlk olarak Kasım’da geçen yılın aynı ayına göre faiz ödemelerinin daha düşük gerçekleşmesi; bu düşüşün -> zaruretten bağımsız bir kesinti değil, dönemsel bir kaymadan kaynaklandığını gösteriyor. İkinci olarak bu yıl Kasım’da vergi tahsilatı, geçen yıla kıyasla yaklaşık %55 daha yüksek oldu. Üçüncü olarak bazı giderler yılın son ayına kaydırılırken, teşebbüs gelirlerindeki artış da bütçe görünümünü geçici olarak iyileştirdi.
Öncelikle faiz dışı harcamalar, bütçenin asıl tasarruf göstergesi olarak öne çıktı ve bu kalem %40 artarak, bütçenin %31’lik harcama seviyesini aşan bir performans sergiledi. 11 aylık dönemde bütçe gelirleri 11 trilyon 571 milyar lirada kalırken giderler 12 trilyon 842 milyar lirayı aştı. Böylece 11 aylık bütçe açığı, geçen yıla göre %0,5 oranında azalarak 1 trilyon 271 milyar liraya indi; geçen yılın bütçe açığı bu yılın verilerine göre 6 milyar lira daha yüksekti.
Örtülü harcama rakamları da dikkat çekici Cumhurbaşkanlığı Kasım’da 780 milyon lira harcama yaptı; 11 aylık dönemde toplam 13 milyar 70 milyon lira harcama kaydedildi. Cumhurbaşkanlığı’nın örtülü ödenek harcamaları ise 11 ayda 12 milyar 984 milyon liraya ulaştı ve toplam harcama 26 milyar 54 milyon liraya çıktı. Diyanet’in 11 aylık harcaması ise 121 milyar lirayı aştı. Ayrıca bu yıl Cumhurbaşkanı maaş ödemesi için bütçeye yıllık 2 milyon 856 bin lira ödenek konulmuşken, sistem değişikliği sonrası maaşlar yükseldi ve 11 aylık maaş ödemesi 2 milyon 877 bin liraya çıktı.
News
