Günlük klinik tarama süreçlerinde dakikalar süren hareketsiz bekleyişler artık tarih oluyor. CZT olarak adlandırılan kristal yapı, medikal görüntülemede çığır açan bir atılım sunuyor; teşhis süresini önemli ölçüde azaltırken hastaların maruz kaldığı radyasyonu da minimize ediyor. Londra’daki Royal Brompton Hastanesi’nin yeni CZT tabanlı nükleer tıp cihazı, akciğer taramalarında önceki uygulamalara kıyasla büyük fark yarattı.
Eskiden 45 dakika süren bir işlem, artık yalnızca 15 dakikada tamamlanabiliyor. Nükleer tıp bölüm başkanı Dr. Kshama Wechalekar, bu teknolojiyi “fizik ve mühendisliğin gerçek bir zaferi” olarak görüyor. Ayrıca uzun süreli Covid semptomları olan hastalarda, çok küçük kan pıhtılarının bile üç boyutlu ve yüksek çözünürlükte tespit edilebildiği belirtiliyor.
CZT cihazlarıyla hastaya verilen radyoaktif madde miktarı önemli ölçüde azaltılabiliyor; bu, %30’a varan bir tasarruf anlamına geliyor. Bu teknolojinin arkasında yer alan CZT (Kadmiyum Çinko Tellür) kristallerini dünya çapında üretebilen az sayıda firma arasında bulunan İngiliz Kromek için süreç “dijital bir devrim” olarak nitelendiriliyor. Şirketin CEO’su Arnab Basu, üretim zorluklarını şu sözlerle özetliyor: “170 özel fırında toz halinde madde eritiliyor ve atomların kusursuz hizalanması haftalarca sürüyor.”
Teknoloji sadece hastanelerde değil, günlük hayatta da karşımıza çıkıyor. İngiltere ve ABD’de bazı havalimanlarında patlayıcı tespitine ve bagaj taramasına yönelik uygulamalarla kullanıma alınan CZT tabanlı çözümler, yakında el bagajı tarama segmentine de entegre edilecek. Washington Üniversitesi’nden Prof. Henric Krawczynski, bu kristalleri yüksek irtifa balonlarına yerleştirilen teleskoplarda kullanarak kara deliklerle nötron yıldızlarının yaydığı X-ışınlarını izliyor. Diamond Light Source ise 2030’da tamamlanacak yükseltmeyle alüminyum gibi metallerin geri dönüşüm süreçlerini CZT dedektörleriyle daha verimli hale getirmeyi hedefliyor.
Talep hızla artarken bazı tedarik sorunları da ortaya çıkıyor. CZT kristalleri, her araştırma projesi için özel gereksinimler doğurduğu için mevcut stokları kullanmak veya alternatif malzemeler aramak durumunda kalınıyor. Eski nesil tarayıcılarla karşılaştırıldığında CZT teknolojisi, X-ışını ve gama ışınlarını doğrudan dijital sinyale dönüştürerek spektroskopik yetenek sunuyor. Böylece doktorlar ve bilim insanları sadece bir görüntüyle yetinmiyor; incelenen maddenin enerji seviyesi ve zamanlama bilgilerine de anında ulaşabiliyor.
News
