NASA, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) ile Pergel Galaksisi’nde yer alan süper kütleli kara deliğin etrafındaki görünümü tarihe geçecek bir ayrıntıyla kamuoyuna duyurdu. Dünyadan yaklaşık 13 milyon ışık yılı uzaklıktaki bu bölge, eldeki en net görüntülerden birine sahne oldu; kara deliğin çevresine odaklanan belirsizlikler, JWST’nin hassas sensörleri sayesinde netleşti.
Karaağaç şeklinde yoğun bir toz ve gaz bulutu ile çevrili olan bu bölge, maddeyi yutan kara deliğin ısıtıcı etkisi altında aydınlanırken, yığılma diskinin ve torus adı verilen kalın bir halkanın varlığıyla karakterizedir. Diskin sürtünmesi nedeniyle yükselen sıcaklıklar, parlaklığı artırır ve bazı madde kütleleri dışa doğru fırlatılarak enerji çıkışını güçlendirir.
Önemli ileri adım olarak kabul edilen Açıklık Maskeleme İnterferometrisi yöntemi, teleskobu adeta 13 metrelik dev bir gözlemevine dönüştürdü. Bu teknik, galaksi dışı kızılötesi interferometriyle elde edilen ilk sonuçları ortaya koydu ve modelleri ciddi biçimde değiştirdi.
Veriler, Pergel Galaksisi’nde tozdan gelen kızılötesi emisyonların yaklaşık %87’sinin kara deliğe en yakın bölgesel unsurlardan kaynaklandığını gösterdi. Önceki modellerin merkezdeki dış akışın bu emisyona baskın olarak katkıda bulunduğu varsayımı, yalnızca %1 oranında bir katkı olarak gün yüzüne çıktı.
Araştırmanın başyazarı Dr. Enrique Lopez-Rodriguez, bu sonuçların süper kütleli kara delik modellerinde köklü bir dönüşe işaret ettiğini belirtti. Ancak bu bulgunun evrendeki milyarlarca kara delik için genellenebilmesi adına daha çok çalışmaya ihtiyaç var. Bilim insanları, yığılma diskinin parlaklığı ile dış akış arasındaki ilişkiyi istatistiksel olarak ortaya koyabilmek için en az birkaç düzine kara delik üzerinde benzer gözlemler yapılması gerektiğini vurguluyor.
JWST’nin sunduğu yeni teknik, parlaklık devam ettiği sürece evrende bulunan diğer kara deliklerin gizemlerini de çözmeye adaydır ve bu yaklaşım, gelecekteki çalışmalara kapı aralamaktadır.
News
