İsveç’te alışveriş yapanların büyük çoğunluğu banka kartları veya popüler mobil ödeme uygulaması Swish üzerinden ödeme yapıyor. Ancak hükümet, giderek yaygınlaşan nakit reddinin bir kriz riskine dönüştüğünü değerlendirerek, bazı kilit sektörlerde 1 Temmuz 2026 itibarıyla nakit kullanımını zorunlu kılmayı hedefliyor. Bu hedef, sistemin siber saldırılar, elektrik kesintileri veya nüfusun dijitalleştiğinde karşılaşabileceği dışlanma riskleriyle başa çıkabilmesini güvence altına almak için atılan adımlardan biri olarak yorumlanıyor.
Yasa tasarısının temel amacı şu: Personel bulunan kasalara sahip süpermarketler ve eczaneler için genel kural olarak nakit kabulünü zorunlu kılmak ve vatandaşların ülke genelinde nakit yatırma imkanına sahip olmasını sağlamak. Ayrıca işletmelerin nakit yönetimi hizmetlerine (banka kasaları, para transferleri) erişimi güvence altına alınacak.
İstisnalar uygulanabilecek durumlar da tasarıda yer alıyor. Nakit bulundurmanın güvenlik riski oluşturması, işletmelere makul olmayan maliyetler yüklemesi veya özel gerekçelerin varlığı gibi hallerde nakit reddi mümkün olacak.
Hukuk Konseyi’nden alınan sert eleştiri yasa tasarısı, anayasa uygunluğunu denetleyen kurum tarafından ağır bir dille eleştirildi. Konsey, mevcut durumda çoğu süpermarket ve eczanenin nakit kabul ettiğini belirterek mevcut eksikliklerden hareketle bu düzenlemenin gereksiz bürokrasi ve pratik olarak etkisiz bir adım olduğunu savundu. Tartışma, dijitalleşmenin ilerlemesiyle bile temel kriz senaryolarında fiziksel paranın önemini hatırlatıyor ve nakdin kriz anlarında “son sigorta” olabileceğini gündeme getiriyor.
İsveç örneği, dijitalleşmenin tüm dünyaya etkisini gösterirken, nakdin hâlâ hayati bir rol oynayabileceğini göstermeye devam ediyor. Türkiye açısından da benzer bir uyarı mevcut: Dijital ödemeler yaygınlaşsa da kriz anlarında nakit, günlük yaşamın temel bir güvence noktası olarak kalıyor.
News
