Hürmüz Boğazı üzerinden ticari gemi geçişlerinde iki haftalık geçici ateşkesin ilk 5 gününde gözlenen düşüş, ABD ile İran arasındaki gerginliğin izlerini sürüyor. Bu dönemde gemilerin varış noktaları ağırlıklı olarak Umman, Çin, Hindistan, Pakistan, Malezya ve Brezilya limanlarına yöneldi; boğazın stratejik konumu ve belirsizlikler, küresel ticaret için kritik bir farkındalık yaratmaya devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump’un talimatları doğrultusunda, Hürmüz Boğazı’nı kullanan tüm gemileri abluka altına alma tehdidi, İran tarafında da restleşmeleri tetikledi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Trump’ın açıklamalarını gerçeklikten uzak bir blöf olarak nitelendirirken bu adımın savaşa yol açabileceğini ve alternatif kartların da devreye sokulacağını belirtti. Bir yandan ateşkes sonrası gerilim sürüyor, diğer yandan boğazdaki ticaretin seyrine ilişkin belirsizlikler artıyor.
Günlük geçişler ve yönelimler 1-27 Şubat arasında boğazdan günlük ortalama 129 gemi geçerken, savaşın başlamasıyla bu trafik %90’dan fazla azaldı. 8-12 Nisan raporlarına göre toplam 55 ticari gemi bu dönemde geçiş yaparken, bunların 29’unun yük taşıdığı belirtildi. Ateşkesin ardından İran’a bağlı petrol ve ürün taşıyan gemilerin trafik içindeki payı artarken, çoğu İran limanlarından hareket etti. Savaş başladığından beri İran’ın petrol ihracatı günlük yaklaşık 1,5-2 milyon varil civarında seyretmeye devam ediyor. Gemilerin varış noktaları yine Asya ve Latin Amerika ülkelerini kapsıyor; Umman, Çin, Hindistan, Pakistan, Malezya ve Brezilya ana destinasyonlar arasında yer aldı.
Piyasa riskleri ve arz baskısı Global Risk Management küresel risk analizleri, Pakistan’daki barış görüşmelerinin çökmesi sonrası gelecekte müzakerelerin hızlı bir şekilde toparlanmasının şu an için pek mümkün görünmediğini belirtiyor. Rasmussen, Trump’ın Hürmüz Boğazı üzerinden İran bağlantılı trafiği engelleme amacıyla atacağı adımın gerekçesinin net olmadığını ifade ediyor; ancak Çin’e yönelik baskıyı artırarak Pekin’i İran’la bir anlaşmaya zorlamayı hedefleyebileceğini belirtiyor. Bu süreçte petrol piyasalarında arz sıkıntılarının belirginleştiğini vurgulayan analizlerde, özellikle jet yakıtı için artan talep ve sınırlı arz, fiyat hareketlerini destekliyor. Ayrıca boğazın yeniden açılmasını öngören önceki beklentinin yerini, olası bir sonraki gerilim noktası olarak Umman ve Bab el-Mendeb Boğazı’nı kapsayan risklere bıraktığına işaret ediliyor. Sonuç olarak, uluslararası sularda gemi müdahalesi ve Çin’in tepkileri gibi konular hâlâ kesin yanıtlar bekleyen kritik sorular olarak duruyor.
News
