California Üniversitesi Karmaşık Sistemler Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi ve İklim Bilimci Prof. Dr. John Abatzoglou, küresel ısınmanın kalıcı sıcak hava dalgaları olarak bilinen ısı adalarına yol açtığını, bunun da orman yangınlarının meydana gelmesini kolaylaştırdığını kaydetti.
ABD’nin orta batı ve kuzeydoğu eyaletleri haziran ayı boyunca sıcak hava dalgalarıyla boğuşurken ABD Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) bu durumun ardındaki en önemli nedenin “ısı kubbesi” denilen hava olayı olduğunu açıkladı. Sıcak hava dalgasına göre nispeten daha az bilinen bu hava olayı, bir yüksek basınç bölgesinin, belli bir alan üzerinde ısıyı hapsetmesiyle meydana geliyor ve günlerce hatta haftalarca sürebiliyor.
- Isı kubbelerinin oluşmasında genellikle “jet rüzgarları” etkili oluyor.
- Jet rüzgarları kuzeye doğru döndüğünde daha yavaş hareket ediyor ve çöküyor.
- Arktik bölgesinde artan ısınmanın, kuzey yarım kürede doğu-batı yönündeki rüzgarların hızını azaltacağı tahmin ediliyor.
Avrupa Birliği’ne bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, geçen yıl Avrupa’da etkili olan aşırı sıcaklarda da ısı kubbelerinin rolü vardı. Yunanistan, İspanya’nın doğusu ve İtalya’nın güneyinde 45 dereceye varan sıcaklıklarda etkili olan ısı kubbeleri, bölgede sıcak hava dalgalarının daha uzun sürmesine neden oldu.
Isı kubbelerinin orman yangınları üzerinde de etkili olduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Kanada’da yapılan bir araştırmada, 2021’de Kuzey Amerika’da meydana gelen orman yangınları ve o yıl kuzeybatı Pasifik’te etkili olan ısı kubbesi incelendi. Çalışma, ısı kubbesinin orman yangınları için uygun koşullar oluşturduğunu ortaya koymuştur.
- Çalışmaya katılan akademisyenlerden Abatzoglou, ısı kubbelerinin orman yangınları üzerindeki etkisini vurgulayarak, insan hatalarının önlenebilmesinin önemini belirtti.
- Isı kubbelerinin yangınlar için gerekli koşulları kolaylaştırması nedeniyle yangının başlamasına yol açabilecek insan hatalarının önüne geçmenin daha önemli hale geldiğini vurgulayan Abatzoglou, kuru bitki örtüsünün yanında ekipman çalıştırılmaması gerektiğini söyledi.
News
