Türkiye ekonomisinde son dönemde uygulanan politikaların etkileri giderek daha belirgin hale gelmektedir. Rasyonel politikalara dönüş, tüketimdeki büyümenin yavaşlaması ve asgari ücret artışının yapılmaması gibi unsurlarla birlikte ekonomideki duraklamayı ortaya koyuyor. İş dünyası bu yeni dönemde nakit sıkıntısı ve yüksek kredi faizleri ile mücadele ederken, enflasyonla başa çıkma konusundaki zorluklar da devam ediyor.
İngiliz finans gazetesi Financial Times’ın analizine göre, iş dünyasındaki sabır giderek azalıyor. Haberde, Türkiye ekonomisinin rasyonel stratejiye geçişinin bazı destekler bulduğu ancak bu hamlelerin etkisinin oldukça acı verici olduğu vurgulanıyor. FT’nin “Türkiye’nin ekonomik dönüşüm için sabrı azalıyor” başlıklı yazısında, “Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllardır izlediği alışılmadık ekonomi politikalarından radikal bir şekilde ayrılmasının sonuçlarını nihayet hissetmeye başladı. Yeni normalden herkes memnun değil” ifadeleri yer alıyor.
Tüketimdeki Büyüme Yavaşlıyor
Seçim sonrası Türkiye’nin ‘rasyonel’ politikalara geçiş yaptığı hatırlatılan haberde, tüketici talebinin her şeye rağmen muadillerine göre kısmen güçlü kalmaya devam ettiği belirtiliyor. Ancak, geçmişte çok yüksek olan tüketim büyümesinin yavaşladığı ve asgari ücret zammı yapılmaması sebebiyle daha fazla yavaşlama beklendiği ifade ediliyor. Türk İş Dünyası Konfederasyonu Başkanı Süleyman Sönmez, “İş dünyası, bol nakit ve düşük faizli bir dönemden, kıt nakit ve yüksek kredi faizli bir döneme geçiş yaptı” dedi.
FactSet anketine katılan ekonomistler, enflasyona göre düzeltilmiş üretimin bu yıl yüzde 3 büyümesini, 2023’e kadar olan on yıllık dönemde ise ortalama yüzde 5,2 büyümesini öngörüyor. Bu mütevazı yavaşlama, birçok şirket için sarsıcı bir değişimi temsil ediyor. İşletmeler, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’i genel olarak desteklerken, Sönmez, “Büyümedeki yavaşlamanın enflasyonla mücadele sürecinin ayrılmaz bir parçası olduğunu biliyoruz” dedi.
Sabır Tükeniyor
Ancak, Financial Times’a göre, iş dünyasının bazı kesimlerinde artan bir hoşnutsuzluk gözlemleniyor. Özellikle ihracatçılar, son bir yılda TL’nin reel değerindeki artıştan dolayı hayal kırıklığına uğramış durumda. FT’ye konuşan eski bir üst düzey ekonomi yetkilisi, politika değişikliğinin üzerinden bir yıldan fazla zaman geçmesine rağmen enflasyonun hâlâ istikrarlı olmaktan uzak olduğunu ve birçok şirketin ‘bekle-gör’ modunda kaldığını belirtti. Bu durum, uzun vadeli kararlar almayı zorlaştırıyor.
Yetkili, iş dünyasının Şimşek’in mesajlarının uluslararası yatırımcıları cezbetmeye fazla odaklandığını düşündüğünü ifade etti. Birçok işletme, koşulların bu yazdan itibaren düzelmeye başlamasını bekliyor ve sabırlar giderek tükeniyor. FT analizine göre, enflasyon yavaşlamazsa, işletmelerin talebi azaltan uzun süreli bir sıkı politika dönemine hazırlanmaları gerekebilir.