Gümrük Tarifeleri ve Başlangıç Süreci
ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve gelmesiyle birlikte, uluslararası ticaret politikalarında önemli değişiklikler ve belirsizlikler ortaya çıktı. Özellikle Çin’e karşı başlatılan ek gümrük tarifeleri, küresel ekonomi üzerinde derin etkiler yaratmaya başladı. İlk olarak şubat ayında Çin mallarına %10 seviyesinde gümrük vergisi getirilmiş, ardından mart ayı itibarıyla bu oran %20’ye yükseltilmişti. Çin ise buna karşılık olarak 10 Mart’ta ABD mallarına %15 oranında misilleme tarifeleri uygulama kararı aldı.
2 Nisan’da Trump, özellikle 4 Temmuz ‘Bağımsızlık Günü’ kutlamaları öncesinde, karşılıklılık ilkesi çerçevesinde birçok ülkeye ilave gümrük vergileri getireceğini duyurdu. Bu kapsamda, Çin ürünleri için ek %34 oranında tarifeler devreye girdi ve bu adım 9 Nisan’da uygulamaya konuldu. Çin’in ABD’ye yönelik misilleme tarifeleri ise 10 Nisan’da %125 seviyesine ulaşırken, ABD’nin Çin’e uyguladığı tarifeler ise %145’e kadar çıktı. Elektronik eşyalar bu yüksek oranların dışında tutuldu.
Gerilimin Tırmanması ve Tarife Artışları
Bir ayı aşkın süre boyunca yüksek tarifelerin etkisiyle tedarik zincirleri ciddi anlamda sarsıldı. Bu dönemde, Çin’den ABD’ye sevk edilen gemi trafiğinde gözle görülür bir azalma yaşandı. MarineTraffic verilerine göre, 1-25 Nisan 2024 tarihleri arasında Çin’den ABD’ye toplamda 119 ticari gemi ulaştı. Geçen yıl aynı dönemde ise bu rakam 69 gemiydi. Bu düşüş, yüksek tarifelerin doğrudan etkisinin bir sonucu olarak ortaya çıktı ve yüzde 27 oranında bir azalmayı temsil etti.
Özellikle konteyner taşımacılığı, toplam gemi trafiğinin büyük bir bölümünü oluşturdu. Bu dönemde Çin’den ABD’ye ulaşan konteyner gemi sayısı 66 olurken, diğer gemi türleri kuru yük, yaş yük ve ro/ro gemilerinden oluştu.
LPG ve LNG Taşımacılığı Üzerindeki Darbe
Tarifelerin zirve yaptığı dönemde, Çin’den ABD’ye gelen LPG ve LNG gemilerinde de belirgin bir azalma görüldü. Geçen yıl nisanda 38 LPG ve 6 LNG gemisi boş olarak Çin’den ABD’ye ulaşırken, bu yıl aynı dönemde yalnızca 1 LPG gemisi geri döndü. Bu gelişme, Çin’in ABD’den ithalatını önemli ölçüde azalttığını ve alternatif kaynaklara yöneldiğini gösteriyor. Çin’in özellikle Orta Doğu ve diğer bölgelerden LPG ve LNG alımlarını artırması, enerji tedarikinde değişiklikleri beraberinde getirdi.
Çin’in ABD’ye İhracatında Düşüş ve Ekonomik Etkiler
Nisanda Çin’in ABD’ye yaptığı ihracat, yıllık bazda %21 oranında geriledi. Bu düşüş, yüksek gümrük tarifelerine rağmen, beklentilere göre daha hafif bir etki olarak değerlendirildi. ING analizi, Çin ürünlerinin alternatif pazarlar bulmakta zorlanması nedeniyle, ABD’li ithalatçıların tarifelerle karşılaşmalarına rağmen maliyet artışını göze aldıklarını gösteriyor. Bu durum, tüketici fiyatlarının yükselmesine neden olabilir.
Çin’in ABD’ye ihracatındaki yavaşlamanın, kısa vadede ticaret dengelerine olumsuz yansıması olsa da, Çinli yetkililerin ve şirketlerin alternatif pazarlar ve tedarik yolları araması, uzun vadeli belirsizlikleri artırıyor. Hendrik Mahlkow, yüksek tarifelerin devam etmesi halinde, limanlarda yoğunlukların artmasını ve küresel tedarik zincirinde aksamalara yol açabileceğini belirtiyor. Ayrıca, tarifelerin 90 günlük duraklamadan sonra ne olacağı konusunda belirsizlik sürüyor.
İki Taraflı Ticaret ve Gelecek Perspektifi
ABD Ticaret Temsilciliği verilerine göre, geçen yıl ABD ve Çin arasındaki toplam ticaret hacmi yaklaşık 582,4 milyar dolar seviyesindeydi. Bu ticaretin yaklaşık 143,5 milyar dolarlık kısmı ABD’den Çin’e, 438,9 milyar dolarlık kısmı ise Çin’den ABD’ye gerçekleşmişti. Sonuç olarak, ABD’nin Çin’e olan ticaret açığı 295 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Trump yönetimi, bu yüksek ticaret açığını azaltmak amacıyla, diğer ülkelerle birlikte Çin’e karşı da yüksek gümrük vergileri uyguladı. Ancak, karşılıklı tarifelerin yüksek seviyelerde kalması, küresel ekonomi ve ticaret üzerinde belirsizlikleri artırmaya devam ediyor. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), bu yıl küresel ticaret hacminin daralmasını öngörürken, tarifelerin devam etmesi halinde Çin’in Kuzey Amerika pazarındaki ihracatının azalacağı ve diğer ülkelerin ticaretinin artacağı tahmin ediliyor.
News
