Afet Fonuna İlişkin Belirsizlikler
İktidar, savunma fonuna yeni kaynaklar toplamak amacıyla halka yeni vergiler yüklemeye hazırlanırken, 1.5 yıldır para toplanan afet fonu adeta kayıplara karışmış durumda. Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından, 15 Mart 2023 tarihinde yaraları sarmak amacıyla kurulan ‘Afet Yeniden İmar Fonu’ hesaplarına ulaşmak neredeyse imkansız hale geldi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, bu fona toplanan paralar ile yapılan harcamaları her üç ayda bir halka açıklaması gerektiği halde, bugüne kadar tek bir veri paylaşılmamıştır. Üstelik, Hazine ve Maliye Bakanlığı, kendisine bağlı olan bu fona resmi internet sitesinde herhangi bir yer vermemiştir.
‘Zifiri Karanlık Fon’
Deprem yaralarının sarılması amacıyla kurulduğu söylenen fonun yönetmeliğinin bir an önce çıkarılması ve uygulamanın başlatılması bekleniyordu. Ancak yönetmelik, tam bir yıl sonra, 2 Şubat 2024 tarihinde çıkarılabildi. Uygulamaya geçilmesinin ardından da belirsizlik devam etti. ‘Deprem için kimlerden ne kadar para toplandı? Hayırseverler ne kadar bağışta bulundu? Hangi kurum bütçesinden fona ne kadar para aktarıldı? Fonun ihtiyacı için yurt dışından ne kadar borçlanma yapıldı? Fon kaynaklarından kime, nereye, hangi amaçlarla ve ne kadar para aktarıldı?’ gibi sorulara bugüne kadar yanıt verilmedi. Bu belirsizlikler nedeniyle fon, kamuoyunda ‘zifiri karanlık fon’ olarak anılmaya başlandı. Yasa ve yönetmelik gereği fonun denetimi Sayıştay dışında tutuldu; bunun yerine denetim işleminin bağımsız denetim şirketlerine yaptırılması zorunlu hale getirildi. Yasalara göre, fonun kaynakları ve paraların aktarıldığı yerlere ilişkin mali verilerin en geç üçer aylık dönemler itibarıyla kamuoyuyla paylaşılması gerekmektedir.
Fona Her Yerden Para Geliyor
Mevzuata göre, depremin yaralarını sarması amacıyla kurulduğu belirtilen fonun oldukça geniş bir kaynak yelpazesi bulunmaktadır. Fona, bağışlardan bütçe aktarımlarına, kurum ödemelerinden dış borçlanmaya kadar birçok yerden para akışı sağlanmaktadır. Fonun kaynakları arasında yurt içi ve yurt dışı kaynaklı her türlü nakdî bağış, yardım, hibe ve krediler, bütçeye konulacak ödenekler ile yurt içi ve yurt dışı sermaye ve para piyasalarından sağlanan finansman (borçlanma dahil) yer almaktadır.
Bir Kez Bile Açıklanmadı
Fona
News
