Yeraltı Su Kaynaklarının Hızla Tükenişi ve Kabilin Geleceği
Afganistan’ın başkenti Kabil, dünya genelinde yeraltı su kaynaklarının hızla azaldığı ve tamamıyla tükenme aşamasına gelen ilk şehir olma yolunda ciddi bir adım atıyor. Uluslararası insani yardım kuruluşu Mercy Corps tarafından hazırlanan detaylı rapor, Kabil’in su krizinde kritik bir eşiğe yaklaştığını ortaya koyuyor. Su kaynaklarının tükenişi, şehirde yaşamı ve ekonomik yapıyı derinden etkiliyor.
Kuyular Kuruyor ve Göç Dalga Dalga Yükseliyor
Kabil’de içme suyu ihtiyacının büyük bir bölümü yeraltı kuyularından karşılanmakta. Ancak, bu kuyuların yaklaşık %50’si şu anda tamamen kurumuş durumda. Şehir, doğal yenilenme kapasitesinden çok daha fazla su tüketiyor; her yıl 44 milyon metreküp fazladan su kullanımıyla, yeraltı su seviyeleri hızla düşüyor. Uzmanlar, bu trend devam ederse, 2030 yılına kadar tüm yeraltı su kaynaklarının erişilebilir olmaktan çıkacağına ve şehrin yaşam kalitesinin dramatik biçimde azalacağına dikkat çekiyorlar. Mercy Corps Afganistan Direktörü Dayne Curry, durumu şu sözlerle özetliyor: “Su olmadan hayat da mümkün değil. İnsanlar yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalacak. Bu kriz, uluslararası toplumun da görmezden gelemeyeceği kadar ciddi bir tehdit.”
Sağlık Tehditleri ve Zehirli Su Problemi
Kabil’deki su krizinin en büyük sorunlarından biri, mevcut yeraltı suyunun %80’inin sağlıksız olmasıdır. Çeşitli analizler, içme sularında kanalizasyon atıklarının, yüksek tuzluluk oranlarının ve arsenik gibi toksik maddelerin tespit edildiğini gösteriyor. Bu durum, özellikle çocuklar ve yaşlılar başta olmak üzere milyonlarca insanın sağlık riskini artırıyor ve su kaynaklarının kullanımıyla birlikte hastalıkların yaygınlaşma olasılığı da yükseliyor.
Ekonomik Çöküş ve Suya Ulaşımın Artan Maliyeti
Su kıtlığı, yalnızca erişimi zorlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomik açıdan da ağır bir yük oluşturuyor. Afganistan’da birçok aile, gelirlerinin yaklaşık %30’unu suya harcıyor. Özel şirketler ise, suyu çıkarıp yüksek fiyatlarla satmakta ve bu krizden ekonomik anlamda fayda sağlıyorlar. Başkent Kabil’in Khair Khana bölgesinde yaşayan öğretmen Nafiza, yaşadıklarını şu sözlerle anlatıyor: “Eskiden 10 günlük suyun maliyeti 500 Afgani (yaklaşık 280 TL) civarındaydı. Günümüzde bu rakam 1000 Afgani’ye (yaklaşık 560 TL) çıktı. Yoksul aileler bu yükü kaldırmakta zorlanıyor.”
Taliban Sonrası Uluslararası Desteklerde Kesinti ve Artan Kriz
2021 yılında Taliban’ın tekrar iktidarı ele geçirmesinin ardından, uluslararası yardım fonlarının büyük bir bölümü kesildi.
- Birleşmiş Milletler (BM), bu yıl için 264 milyon dolarlık su ve hijyen yardımına ihtiyaç duyulmasına rağmen, yalnızca 8.4 milyon dolar kaynak aktarabildi.
- ABD ise, USAID aracılığıyla sağlanan finansmanın %80’inden fazlasını geri çekti ve bu durum, ülkenin mevcut krizi daha da derinleştiriyor.
Bu gelişmeler, Kabil ve genel olarak Afganistan’daki su krizinin çözümünü daha da zorlaştırıyor ve yaşam koşullarını daha da zorlaştırıyor.
News
