Alzheimer ve Ağız Sağlığı Arasındaki Bağlantı
2019 yılında yayımlanan bir araştırma, Alzheimer hastalığına yol açabilecek bir bakteriyi işaret eden en güçlü kanıtlardan birini sunmuştur. University of Louisville’den mikrobiyolog Jan Potempa liderliğindeki araştırma ekibi, Alzheimer hastalarının beyinlerinde Porphyromonas gingivalis isimli bakterinin varlığını tespit etmiştir. Bu bakteri, kronik diş eti hastalığının başlıca etkenlerinden biri olarak bilinmektedir.
Araştırmacılar, bu bağlantıyı daha derinlemesine inceleyerek fareler üzerinde deneyler gerçekleştirmiştir. Farelerin ağızlarına yerleştirilen bu bakteri, beyinlerine yayılmış ve Alzheimer ile ilişkili olan yapışkan proteinler, yani beta-amiloid (Aβ) seviyelerini artırmıştır. Elde edilen bulgular, P. gingivalis’in Alzheimer’ın gelişiminde önemli bir rol oynayabileceğine dair güçlü kanıtlar sunmaktadır.
Çalışmayı yürütmekte olan Cortexyme isimli ilaç şirketinin kurucularından Stephen Dominy, daha önce Alzheimer’ın enfeksiyonlarla ilişkilendirildiğini ancak bu ilişki için kesin bir neden-sonuç bağı kurulamadığını belirtmiştir. Dominy, “Artık elimizde, bu bakterinin Alzheimer patogenezine doğrudan bağlandığını gösteren somut kanıtlar var,” demiştir.
Bunun yanı sıra, bilim insanları Alzheimer hastalarının beyinlerinde, bakterinin ürettiği gingipain adı verilen toksik enzimleri de tespit etmiştir. Üstelik, bu enzimler Alzheimer teşhisi konmamış ancak beyinlerinde hastalığa işaret eden proteinlere sahip bireylerde de bulunmuştur. Bu durum, diş eti hastalıklarının Alzheimer’a neden olup olmadığını veya Alzheimer’ın diş sağlığını olumsuz etkileyerek bakterilerin artmasına mı neden olduğunu anlamak için kritik bir ipucu sunmaktadır.
- Uzmanlar, gingipain enzimlerinin düşük seviyelerde dahi Alzheimer’a yatkın bireylerde erken dönemde tespit edilmesinin, hastalığın zamanla gelişebileceğini gösterdiğini düşünmektedir.
- Çalışmada ayrıca COR388 adlı deneysel bir bileşiğin, P. gingivalis bakterisinin beyne yayılmasını engelleyebildiği gözlemlenmiştir.
- Fareler üzerinde yapılan deneylerde, bu bileşiğin bakterileri azalttığı ve Alzheimer’a neden olan beta-amiloid üretimini düşürdüğü tespit edilmiştir.
Her ne kadar araştırmalar kesin sonuçlara ulaşmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duysa da, bilim insanları bu yeni yaklaşımın Alzheimer tedavisi açısından umut verici olabileceğini belirtmektedir. Alzheimer Research’ün baş bilim sorumlusü David Reynolds, Alzheimer için 15 yılı aşkın süredir yeni bir tedavi geliştirilmediğini hatırlatarak, bu tür deneysel yaklaşımların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
News
