Bilim insanları, Avrupa’nın kuzeybatısının ısınmasına katkıda bulunan Atlantik Meridyonel Devinim Dolaşımı (AMOC) adlı okyanus akıntı sisteminin giderek zayıfladığını ve bu çöküşün Kuzey Atlantik bölgesinin iklimi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini öngörmektedir. Sonuçları Nature dergisinde yayımlanan araştırmada, iklim değişikliğinin olumsuz etkileri nedeniyle AMOC’un zayıflamaya devam ettiği ve bunun sonuçlarına dair modellemeler ile olası çöküş zamanına ilişkin farklı senaryolar üzerinde durulmuştur.
Araştırmacılar, AMOC için birer erken uyarı sinyali olarak değerlendirilebilecek son dönemlerde kaydedilen esneklik kaybı ve kritik yavaşlama verilerini titizlikle incelemişlerdir. Gözlemler, son yıllarda okyanus dolaşımında önemli bir zayıflamanın tespit edildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından yürütülen İklim Modeli Karşılaştırma Projesi (CMIP) model simülasyonlarına dayalı değerlendirmelerde, 21. yüzyıl içerisinde tam bir çöküşün muhtemel olmadığı ifade edilmiştir.
AMOC, Atlantik Okyanusu’ndaki suyu kuzeyden güneye büyük bir döngü ile dolaştırarak yeniden Atlantik’e taşıyan kritik bir okyanus akıntı sistemidir. Araştırmacılar, bu sistemin gelecekteki çöküşünün, başta Kuzey Atlantik bölgesi olmak üzere dünya iklimi üzerinde ciddi etkiler yaratacağı konusunda uyarıda bulunmaktadırlar.
Almanya’nın Potsdam Üniversitesinde fiziksel oşinografi uzmanı olan Stefan Rahmstorf, CNN’e yaptığı açıklamada, AMOC’un çöküşünün kaçınılmaz bir tehlike olduğunu ve bunun önüne geçmek için ellerinden gelen her şeyi yapmaları gerektiğini vurgulamıştır. Rahmstorf, AMOC sisteminin çöküşünü birkaç yıl önce yalnızca bir risk olarak tartıştıklarını belirterek, “Artık bunun gerçekleşmesi, birkaç yıl öncesine göre çok daha olası görünüyor.” şeklinde bir ifade kullanmıştır.
İklim değişikliğinin etkileri doğrultusunda Kuzey Atlantik’e büyük miktarda tatlı su akışının olduğunu belirten Rahmstorf, bu durumun AMOC sisteminin dengesini bozduğunu da bildirmiştir. Hollanda’nın Utrecht Üniversitesinden araştırmacı Rene van Westen ise AMOC sisteminin çöküş senaryolarının son derece endişe verici olduğunu vurgulamış, “Antropojenik iklim değişikliğinin tüm olumsuz etkileri, daha sıcak hava dalgaları, artan kuraklıklar ve daha fazla sel gibi sonuçlar doğuracak. Eğer bunların üzerine bir AMOC çöküşü eklenirse, iklim koşulları daha da kötüleşecektir.” şeklinde bir uyarıda bulunmuştur.
News
