Yılın sonlarına doğru milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücrete ilişkin tartışmalar sürüyor. Bu yıl sendikaların Asgari Ücret Tespit Komisyonu’ndaki yer almama kararının ardından belirlemenin nasıl şekilleneceği ve ortalama zam konusunda merak giderek artıyor. ANKA Haber Ajansı’na konuşan emekli ekonomist Dr. Ayhan Bülent Toptaş, uzun vadeli ve kapsayıcı çözümler üzerinde durulması gerektiğini ifade etti. Vatandaşlar ise asgari ücretin en az 40-45 bin lira bandında olması gerektiğini dile getirdi.
İşçi temsilinin olmaması gerektiği görüşünün mantığa aykırı olduğunu vurgulayan Toptaş, “Asgari ücretin belirlenmesi sürecinde en kırılgan ve enflasyonla mücadele eden kesimin temsil edilmesi şarttır.” dedi. Komisyonun yapısı konusunda değişiklik ihtimaliyle ilgili olarak “arıcılık yapabilecek nitelikte üyelerle yeniden tasarlanabilir. Üniversite hocaları veya iş hukukuyla ilgili alanlardan isimler dahil edilebilir. Böylece uzmanlık kazandırılır.” şeklinde konuştu. 2013’ten beri süregelen ekonomik bozulmanın uzlaşıları zorlaştırdığını belirten Toptaş, “Bir tarafta işverenler, diğer tarafta işçiler yükselen baskılar altında. Pasta küçülüyor; bu tekerlemenin tamir edilmesi için hem şimdi hem de gelecekte nasıl büyüteceğimizi düşünmeliyiz.”
Komisyon dışı çözümlere ihtiyaç var ifadesiyle hükümetin masada bulunmaması konusunu da değerlendiren Toptaş, “Devlet hakem rolünü üstlenirken, işveren ve işçi arasındaki dengenin korunması gerekir. Ancak bu denge çerçevesinde çözüm bulmak giderek zorlaşıyor.” diye konuştu. Ayrıca “komisyonun yapısını değiştirseniz de temel sorun ekonomik kalıyor; uzun vadeli uzlaşma için komisyon dışı mekanizmaların devreye alınması gerekir.”
Yüzde 30’un üzerinde bir zam gerektiğini söyleyen Toptaş, “Mevcut koşullarda en az %30’luk bir artış zorunlu gözüküyor. Ancak işverenlerin de sıkıntılı olduğunu biliyoruz; bu nedenle 30 bin liranın bulunup verilmesi kolay değil. Önümüzdeki aylarda daha fazla sorunla karşılaşabiliriz. Ancak asgari ücret meselesi geniş çaplı bir resmin parçası; bu resmin düzeltilmesi şart.”
Enflasyon hedefiyle uyumlu bir zam uygulandığında sosyal ve kültürel sorunlar da artabilir; bu nedenle sabit tutup iktidarın gücünü kullanmak da sonuçları değiştirmeye yetmeyebilir. Olayın ekonomik, sosyal ve kültürel boyutları birbirine bağlı olduğundan, mevcut sürtüşmelerin hızlı ve kapsamlı şekilde ele alınması gerekiyor.
İzmir’den vatandaş görüşleri ise yeni yılda asgari ücretin 40 bin lira bandında olması gerektiğini belirtirken, “Kiralar da 25 bin liraya çıktı; geçinmek için en az 40-45 bin gerekiyor” yorumları öne çıktı. Mustafa Yıldız, “İlk akla gelen artış en az 40-45 bin olmalı; 27-28 binle yetinileceğini sanmıyorum.” derken, Mehmet Yılmaz “28 binle geçinmek mümkün değil; en az 30 binin üzerinde bir rakam gerekir.” dedi. Selçuk Çelik ise maliyetleri savunarak “Bir makarna için 500 lira, bir kahve için 200-300 lira ödeniyor; 22-23 bin lira yeterli olmaz.” diyerek, “en az 40 bin lira” mesajını tekrarladı; bununla birlikte “enflasyona bağlı olarak bu rakamın aşırı yükselmemesi gerekir” uyarısını da ekledi.
Kaynak: ANKA Haber Ajansı
News
