Asya ve Enerji Hattında Zorlu Bir Döneme Doğru: Hürmüz Boğazı ve Küresel Ekonomik Sözcükler
Orta Doğu’da artan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, dünya enerji akışlarında kritik bir kırılma yaratıyor. Asya, dünyanın en büyük enerji tüketicisi olarak, petrol ve LNG akışlarındaki aksamadan doğrudan etkileniyor. Uzmanlar, uzun süreli bir abluka durumunda sanayinin felce uğrama ihtimalini şu şekilde özetliyor:
10. Singapur – Orta Doğu’dan gelen ham petrolü işleyip Asya ile Avustralya’ya benzin, dizel ve jet yakıtı sevk eden bu küresel rafineri merkezi, üretim kapasitesinde şu anda %40–%50 aralığında bir daralma bildirmiş durumda.
9. Tayvan – Dünyanın en gelişmiş çip üretim altyapısına sahip olan Tayvan, tükettiği petrolün %62’sini ve LNG’nin %8’ini Hürmüz Boğazı üzerinden temin ediyor. Enerji yoğun yarı iletken endüstrisinin istikrarlı enerjiye bağımlılığı, bir aksaklık halinde küresel çip tedarik zincirinde yeni sarsıntılar doğurabilir.
8. Tayland – Mutlak ithalat hacmi düşük olsa da ülkede makroekonomik kırılganlık yüksek. Enerjisinin %94’ünü fosil yakıtlardan karşılayan ve ithalatının yarısına yakınını Orta Doğu’dan yapan Tayland, GSYİH’sinin yaklaşık %7,1’i oranında enerji ticaret açığıyla karşı karşıya.
7. Bangladeş – Katar’dan gelen LNG sevkiyatları artan baskı altında. İthalatın %60’ını LNG oluşturan bu ülke, sınırlı depolama kapasitesi nedeniyle ekonomi için hayati olan tekstil sektörünü korumaya çalışıyor. Enerji tasarrufu amacıyla üniversitelerin geçici olarak kapatılması kararı bile alınmış durumda.
6. Filipinler – MUFG Research’e göre petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, cari açığı GSYİH’nin %0,4–%0,5’i oranında büyütüyor. Fiyatlar yüksek kalırsa 2026’da ülkenin büyümesi %1’in üstüne çıkabilir.
5. Pakistan – LNG’nin neredeyse tamamı Katar’dan, petrolün ise %90’ı Orta Doğu’dan temin ediliyor. Nisan ayı yöresel buğday hasadı öncesi dizel yakıt kıtlığı, tarımsal üretimi ve gıda fiyatlarını etkileyebilir, toplumsal istikrarsızlığı tetikleyebilir.
4. Çin – Dünyanın en büyük petrol ithalatçılarından biri olan Çin, yerli kömür üretimi ve stratejik rezervleriyle zirveye ihtiyaç duymadan hareket edebiliyor. Ancak petrol ithalatının %40’ı ve LNG’nin %30’u Hürmüz üzerinden geliyor; bu durum uzun vadede üretim maliyetlerini artırıp küresel tedarik zincirlerini sarsabilir.
3. Hindistan – Ülke, dünyanın üçüncü en büyük petrol ithalatçısı konumunda. Petrolün yaklaşık yarısı ve LNG’nin %53’ü Hürmüz üzerinden geliyor. Enerji ticaret açığı GSYİH’nin %3,5’ine kadar çıkabilir; bu da Rupide baskıya ve enflasyonun artmasına, dolayısıyla büyümenin yavaşlamasına yol açabilir.
2. Güney Kore – GSYİH’nin %5,7’si düzeyinde enerji ticaret açığı ve ham petrolün %70’i ile LNG’nin %20’sinin Orta Doğu’dan karşılanması, Seul’ün ihracata dayalı sanayi modelini baskı altında bırakıyor. Hükümet, 30 yıl sonra ilk kez yakıt fiyatlarına tavan uygulaması yapma gereğiyle karşılaştı.
1. Japonya – En üst sırada enerji bağımlılığının uç örneği olarak konumlanan Japonya’nın ham petrol ithalatının %90’ından fazlası Orta Doğu’dan geliyor. Stratejik rezervlere sahip olsa da muazzam tüketim hızı, uzun süreli bir abluka durumunda sanayinin durmasına ve bu durumun küresel ekonomide eşsiz bir şok yaratmasına yol açabilir.
News