Sağlığa Tehdit Oluşturan İlaç Çeteleri ve Yasal İhlaller
Sağlığa Tehdit Oluşturan İlaç Çeteleri
Halk sağlığını tehdit eden çetelere bir yenisi daha eklendi. Son günlerde, kanser, diyaliz veya psikiyatrik hastaların kullanması gereken ilaçların, Ukrayna asıllı bir şahıs tarafından açılan Telegram kanalı üzerinden satıldığı tespit edildi. Bu kanalda, doktor kontrolünde kullanılması gereken kırmızı ve yeşil reçeteli birçok ilaç, “müşterilere” sunulmakta.
Kanalda bulunan bir Instagram hesabına yönlendirme yapılırken, açıklama kısmında yer alan Rusça cümle ise şöyle: “Türkiye deposundan uygun depolama seçenekleri, ONKOLOJİ, DİYALİZ ve diğerleri için.”
İLAÇLAR TÜRKİYE’DE YOK, TELEGRAM’DA VAR
12punto’dan Hazal Güven’in haberine göre, kanalın yöneticisi olan Ukrayna asıllı kimliği belirsiz kişi, 4. evre meme kanseri hastalarının kullanması gereken Reampla isimli ilacın mevcut olup olmadığına dair soruya, elinde iki adet bulunduğunu belirterek yanıt verdi.
Reampla isimli ilacın kullanım amacı ise şöyle tanımlanıyor: “Reampla veya Valamor, hormon reseptörü pozitif, ileri (4.) evre meme kanseri olan hastaları tedavi etmek için kullanılan CDK4/6 inhibitörü sınıfından yeni nesil bir kanser ilacıdır. Bu ilaçlar, bir aromataz inhibitörü (letrozol gibi) veya östrojen reseptör blokörü (fulvestrant gibi) ile birlikte kullanılır.”
İlaç depolarındaki fiyatı ise 24 bin 406 TL ile 41 bin 474 TL arasında değişiklik göstermektedir.
İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Üyesi Simla Dilara Sezgin, ilaç depolarının stoklarını kontrol ederek şu ifadeleri kullandı: “Ben şu an sizinle konuşurken depodan bakıyorum. Reampla şu anda piyasada yok. Şöyle söyleyeyim; bugün bana gelseniz reçetenizle, ‘Reçetem var almak istiyorum’ deseniz, ben bunu size şu anda temin edemem. En fazla depolara ısrar ederim. Şu anda iki depoma da baktım, iki depomda da yok. Piyasada yok bu ilaç. Piyasada olduğu zaman bile reçetesiz satılmaz bu ilaç. Reçetesi olmadan vermem bu ilacı yani. Bir yandan da pahalı bir ilaç.”
KANSERDEN ANTİDEPRESANA HER ŞEY VAR
Habere konu olan Telegram kanalındaki ilaç çeşitliliği, ayrıca dikkat çekici bir durum. Görseldeki ilacın psikiyatrik rahatsızlıklarda ve mutlaka doktor kontrolünde kullanılması gerektiği biliniyor. Altında yer alan Rusça metinde ise şu ifadeler bulunuyor: “10 mg ve 20 mg Cipralex mevcut” Hafif ve orta şiddette endojen depresyon, panik atak, panik bozukluğu, yaygın anksiyete bozukluğu ve fobiler için kullanılır. Organik kaygılı ve depresif bozukluklar da bu kapsamda yer almaktadır.
Grupta satılan bir diğer ilaç ise Plavix. Yapılan paylaşımın altındaki Rusça metni çevirdiğinizde, söz konusu ilacın kalp hastalarına yönelik olduğu anlaşılmaktadır: “Plavix 90 tablet.” İskemik kalp hastalığı (miyokard enfarktüsünden sonra), serebral ve periferik damarların aterosklerozu olan hastalarda trombozun önlenmesi amacıyla kullanılmaktadır.
Satılan ilaçlardan bir diğeri ise diyaliz hastalarının kullandığı bir gruptandır. İlacın prospektüsünde şu açıklama yer alıyor: “PERFOSE hemodiyaliz veya periton diyaliz tedavisi gören yetişkin böbrek yetmezliği hastalarında, kandaki fosfor seviyesinin kontrol edilmesi için kullanılmaktadır.” Ayrıca, Emend isimli ilacın prospektüsünde ise bu ilacın kanser hastalarının tedavisinde kullanıldığı belirtilmektedir. Bu ilaç da söz konusu Telegram kanalında satılmaktadır.
“EMEND etkin madde olarak aprepitant içerir ve ‘nörokinin 1 (NK1) reseptör antagonistleri’ adı verilen bir ilaç sınıfına üyedir. Beyinde bulantı ve kusmayı kontrol eden spesifik bir bölge bulunmaktadır. EMEND, bu bölgeye giden sinyalleri bloke ederek bulantı ve kusmayı azaltır. EMEND, erişkinlerde kemoterapiye (kanser tedavisi) bağlı bulantı ve kusmayı önlemek için diğer ilaçlarla birlikte kullanılır.”
TÜRKİYE’DE İLAÇ ZAMMINDAN BİLE HABERLER
İlaç satışını gerçekleştiren şahsın, 24 Ekim 2024 tarihinde Türkiye’de ilaca gelen yüzde 23,5’lik zammı da grupta duyurduğu görülüyor. Bu kişi, Resmi Gazete’de yayımlanan kararı grupta paylaşarak ilaç satışına zam yapacağını bildirdi.
YASALARA GÖRE SUÇ!
Reçeteli olarak satılan ve hem devlet hem de ilgili branşın doktoru tarafından sıkı bir şekilde takip edilmesi gereken ilaçların, sosyal medya üzerinden satılması açıkça suç teşkil etmektedir. Anayasa’nın 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 24. Maddesi, bu durumu şu şekilde açıklamaktadır: “Eczanelerden zehirli ve müessir maddeler ile ilaçların toptan satışı yapılamaz ve eczaneler ihalelere giremez. Eczaneler arası ilaç takası, toptan satış sayılmaz; ilaçların satışı, alındığı ecza deposuna veya mücbir sebep hâlinde diğer depolara iadesi, eczaneler arasındaki takası, miadı geçmiş ya da bozulmuş olanlarının imhası işlemlerinde ilaç takip sistemine bildirim yapılması zorunludur. İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz. Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz. Eczacılar, kendilerine reçete gönderilmesine yönelik olarak her ne şekilde olursa olsun, kurumlar, hekimler, diğer sağlık kurum ve kuruluşları veya üçüncü şahıslar ile açık veya gizli iş birliği yapamaz, simsar, kurye elemanı ve benzeri yönlendirici personel bulunduramaz, reçete toplama veya yönlendirme yapamaz, bu yollarla gelen reçeteleri kabul edemez. Bu fiillerin tespiti hâlinde eczacı ile aracı kişi veya kuruluşa beş bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir. Fiillerin tekrarı hâlinde verilecek idari para cezası, daha önce verilen cezanın iki katı olarak uygulanır.”
İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Üyesi Simla Dilara Sezgin, suç unsuruna dikkat çekerek şunları söyledi: “Türkiye’de vitamin ya da mineral desteklerini eczane dışında satabilirsiniz çünkü Tarım Bakanlığı onaylı olanlar var. Biz buna bile karşıyız. Ancak bu olaydaki ürünler doğrudan ilaç grubudur ve eczane dışında asla satılamaz. Bu bir yasal suçtur.”
‘BAŞKA İHBARLAR DA ALIYORUZ’
İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Üyesi Simla Dilara Sezgin, başka ilaçlar için de benzer ihbarlar aldıklarını belirterek, “Yine meme kanserinde kullanılan bir ilaç var. İsmi Femera. 3 tane hastam var, üçü de eczane eczane dolaşıyor. Biz depolardan sürekli talep ediyoruz. Mesela bu Femera’nın da Reampla gibi başka kanallarda satıldığını duyduk. Yani benim bulamadığımı onlu beşli adetlerde bulmaları bize güvenilir gelmiyor. Orada sahte ilaçtan şüphelenirim ben.” şeklinde konuştu.
News