UNDP Raporu: Suriye’nin Ekonomik ve Sosyal Krizi
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Raporu: Suriye’nin Durumu
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Suriye’deki iç savaşın ekonomik ve sosyal etkileri üzerine kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, 1 Ocak 2025 itibarıyla 4,74 milyon Suriyeli mültecinin başka ülkelerde yaşadığı, bunların yüzde 61’inin, yani 2,88 milyon kişinin Türkiye’de bulunduğu belirtiliyor.
Rapor, savaşın ülke ekonomisine yaklaşık 800 milyar dolarlık bir zarar verdiğini, yoksulluğun derinleştiğini ve altyapının büyük ölçüde çöktüğünü vurguluyor. Çatışmalar nedeniyle Suriye’nin ekonomik büyüme hızının ciddi şekilde yavaşladığı, mevcut büyüme oranı ile savaş öncesi ekonomik seviyeye dönüşün yaklaşık 55 yıl alabileceği ifade ediliyor. UNDP’ye göre, Suriye’nin istikrara kavuşabilmesi için uzun vadeli ekonomik reformlar ve büyük ölçekli uluslararası yardımlar gerekmekte.
SURİYELİLER NEDEN DÖNMÜYOR?
Verilere göre, Suriye nüfusunun yüzde 90’ı yoksulluk sınırının altında yaşıyor ve aşırı yoksulluk oranı ise yüzde 66’ya ulaşmış durumda. Ülkede 6-15 yaş aralığındaki çocukların yarısı eğitime erişemiyor. Ayrıca, 5,4 milyon kişi işini kaybetmiş, enerji altyapısının ise yaklaşık yüzde 80’i yok olmuş durumda. Sağlık sisteminin çökmesi, temiz suya erişimin azalması ve barınma krizinin derinleşmesi, milyonlarca insanı insani yardıma bağımlı hale getirmiştir.
UNDP, bu olumsuz koşulların Suriye’nin yeniden inşa sürecini daha da zorlaştıracağını vurguluyor. Raporda, Suriye’nin yeniden inşası ve mültecilerin geri dönüşü için büyük ölçekli finansal desteğin şart olduğu ifade ediliyor. Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü sağlamak için en az 12 ila 24 milyar dolarlık acil bir fona ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
UNDP Başkanı Achim Steiner, “Suriye’nin toparlanması için insani yardımın yanı sıra tarımın yeniden canlandırılması, altyapının inşası ve temel hizmetlerin güçlendirilmesi gerekiyor. Bu, ülkenin refahı ve barışı için kritik bir adım” şeklinde açıklamalarda bulundu.
PEKİ ÇÖZÜM NEDİR?
UNDP raporu, Suriye’nin geleceği için çeşitli ekonomik senaryolar da sunuyor. Çatışmasız bir ortamda, ülkenin kalkınma sürecinin hızlanabileceği ancak bunun yıllık en az yüzde 5’lik bir büyüme gerektirdiği vurgulanıyor. Daha hızlı bir toparlanma için ise yüzde 13,9’luk bir büyüme oranına ihtiyaç duyulacağı hesaplanmış durumda.
UNDP Başkan Yardımcısı Abdallah El Dardari, “Suriye’nin geleceği, güçlü bir ekonomik istikrar planına bağlı. Bu, sektörlerin yeniden canlandırılmasını ve sosyal hizmetlerin güçlendirilmesini gerektiriyor” şeklinde görüş bildirdi. Raporda ayrıca, Esad rejiminin 2024 sonunda düşmesi ihtimalinin ülke için bir dönüm noktası olabileceği ancak bu geçiş sürecinin uzun ve zorlu olacağı vurgulanıyor.
News