Kuzey yarımkürenin buzlu doruklarında, Avrupa Arktik bölgesinde keşfedilen mağara tortularında toplam 46 farklı türe ait kemikler gün yüzüne çıktı. Bu bulgu, şimdiye kadar bölgede bulunan en eski korunmuş hayvan topluluğunu temsil ediyor ve PNAS dergisinde yayımlanan bir çalışmanın odağını oluşturdu.
Çalışmanın başkenti olarak nitelendirilebilecek Bergen Üniversitesi Müzesi’nden Trond Klungseth Lødøen liderliğindeki ekip, 23 kuş türü, 13 memeli, 10 balık türü ve birkaç deniz omurgasız ile bitki kalıntılarının izini sürdü. Buzuların ilerleyişi sırasında yaşam izlerinin silinmiş olduğu düşünülürken, tortuların bu şekilde korunması olağanüstü bir bulgu olarak değerlendiriliyor.
TESADÜFEN KEŞFEDİLDİ Arne Qvam Mağarası, 1990’ların başında bir çimento şirketinin tünel çalışmaları sırasında beklenmedik bir şekilde gözlenmişti. İlk incelemelerde kutup ayısı kemiklerine rastlansa da kapsamlı kazılar, 2021–2022 yıllarında gerçekleşti ve Deniz İzotop Evresi 5a olarak tarihlendirilen 71–85 bin yıl öncesine ait tortu katmanlarından binlerce kemik çıkarıldı. Mağaranın yüksek konumu ve etkili drenaj sistemi, bu katmanların buz hareketlerinden zarar görmeden bugüne dek korunmasını sağladı.
23 FARKLI KUŞ TÜRÜ BELİRLENDİ Kazılarda kutup ayısı, mors, yüzük fokları, ren geyiği, kutup tilkisi ve mavi balina gibi türlerin kemiklerine rastlandı. Ayrıca morina, mezgit ve kırmızı balık gibi balık türleri ile deniz ördekleri, alklar, kral ördekleri, kuzgun, turna ve dağ tavuğu gibi türlerin kalıntıları da bulundu. Uzmanlar bu çeşitliliğin mevsimsel deniz buzlarıyla çevrili bir tundra kıyı ekosisteminin işaretçisi olduğuna dikkat çekiyor.
ARTIK VAR OLMAYA TÜRLER DE BULUNDU Bulgular, kemiklerin hem yırtıcı hayvanlar hem de su akıntıları aracılığıyla mağaraya taşındığını gösteriyor. Kutup ayılarının ve tilkilerin avlarını mağaraya sürüklediği, eriyen kar sularının da deniz canlılarının kalıntılarını içeri taşıdığı düşünülüyor. DNA analizleri, kutup tilkisi, kutup ayısı ve lemur benzeri türlerin artık yok olmuş genetik hatlarına ait olduğunu ortaya koyuyor. Başyazarlardan Samuel J. Walker (Bournemouth Üniversitesi), bu buzul dönemde Arktik türlerinin bölgeyi tekrardan kolonize ettiğini ancak iklim değiştikçe çoğunun bu uyum sürecini tamamlayamadığını belirtti.
BUZUL ÇAĞI NIN SANILANDAN DAHA ILLİMAN TÜRÜ Kutup ayısı ve fok kalıntıları, bölgede yakın güncel buz sularını anlatırken yunus fosilleri, buzların mevsimsel erimesine işaret ediyor. Tatlı su balıklarının varlığı ise dönemin göller ve nehirler içerdiğini gösteriyor.
News
