Mayıs Ayı Fiyat Farkları ve Üretici-Market İlişkisi
Tarım ve gıda sektöründeki gelişmeleri yakından takip eden Bayraktar, mayıs ayına ilişkin üretici ve market fiyatlarındaki değişimleri detaylı bir şekilde analiz etti. Bu dönemde, üretici ile piyasalar arasındaki fiyat farklılıklarının oldukça yüksek seviyelere ulaştığını belirten Bayraktar, özellikle sivri biber, kuru soğan, kuru fasulye, nohut ve kuru incir gibi ürünlerde büyük fiyat farklarının yaşandığını vurguladı.
Özellikle, markette 36 ürünün 17’sinde fiyat artışı yaşanırken, 19 ürünün ise fiyatlarında azalma görüldü. En göze çarpan fiyat artışları limon ve elma gibi ürünlerde gerçekleşti ve bu ürünlerin fiyatlarındaki artış oranı %22’yi buldu. Ayrıca, kuru üzüm, kuru kayısı ve maydanoz gibi ürünlerde de fiyatların %8, %6 ve %6 civarında yükseldiği gözlemlendi. Öte yandan, markette fiyatı en fazla azalan ürünlerin başında %49 ile sivri biber geldi. Salatalık, kabak ve patlıcan ise sırasıyla %39, %36 ve %34,5 oranlarında fiyat düşüşü yaşadılar.
Üretici Tarafında Fiyat Dalgalanmaları ve Sebepleri
Mayıs ayı içerisinde, üreticiler açısından ise toplamda 28 ürünün 8’inde fiyat artışı gözlemlenirken, 13 ürünün fiyatlarının gerilediği ve 7 ürünün ise fiyatlarında herhangi bir değişiklik yaşanmadığı açıklandı. En ciddi fiyat düşüşü sivri biberde gerçekleşti ve bu ürünün fiyatı %72 oranında azaldı. Ayrıca, kabak, patlıcan ve kuru soğan gibi ürünlerde de %53, %41 ve %36 oranlarında fiyat gerilemeleri kaydedildi.
Öte yandan, üreticide en yüksek fiyat artışını gören ürün limon oldu ve bu ürünün fiyatı %112,5 oranında yükseldi. Limonda yaşanan bu fiyat artışını, havuç, kuru kayısı ve marul gibi ürünler takip etti ve bu ürünlerdeki fiyat artışları sırasıyla %25, %17 ve %13 seviyelerinde gerçekleşti.
Fiyat Değişimlerinin Nedenleri ve Ekonomik Etkenler
Bayraktar, fiyatlardaki bu değişimlerin ardında yatan temel nedenleri şu şekilde açıkladı: Limon talebinin Ramazan ve bayram gibi özel günlere yakınlaşmasıyla birlikte artarken, havuç ise hasadın sona ermesiyle stoklanan ürünlere depo maliyetleri eklenerek fiyatlar yükseldi. Ayrıca, marul ve maydanoz gibi ürünlerde arzın azalması da fiyatları yukarı yönlü etkiledi. Yaşanan aşırı soğuk havalar ve tarımsal don olayları sonucu kayısı üreticileri de zarar görerek fiyatlarda artış yaşandı. Üreticilerin tarlada yetiştirdiği ürünlerin bolluğu nedeniyle, sivri biber, kabak, patlıcan, domates ve salatalıkta arz artışı yaşandı ve bu da fiyatların düşmesine sebep oldu. Kuru soğan ekim alanlarının genişlemesi ve rekoltenin artması da fiyatların düşmesine katkı sağladı.
Girdi Maliyetlerindeki Güncel Durum ve Fiyat Artışları
Bayraktar, Ziraat Odaları aracılığıyla temin ettikleri güncel girdi fiyatları hakkında şu bilgileri paylaştı: Mayıs ayında, nisana kıyasla amonyum sülfat gübresi %4,9 oranında artarken, üre gübresi %2,3, DAP gübresi %0,8 ve 20.20.0 kompoze gübresi %0,7 oranında yükseldi. Buna karşın, amonyum nitrat gübresi %0,5 azaldı. Son bir yıl içinde ise, üre gübresi %46,2, DAP gübresi %36,9, amonyum nitrat gübresi %33, 20.20.0 kompoze gübresi %31,4 ve amonyum sülfat gübresi %28,6 oranında artış gösterdi. Ayrıca, mayıs ayında gübre fiyatlarına ek olarak, süt yemi %2,7, besi yemi ise %2 oranında artış kaydetti. Elektrik fiyatları yıllık bazda %47,08 artarken, tarım ilaçlarının fiyatları ise %14,94 oranında yükseldi. Mazot fiyatlarındaki değişiklikler ise aylık %1,7 artış ve yıllık %13,9 yükseliş şeklinde gerçekleşti. Girdi maliyetleri içerisinde en yüksek artış ise %47,08 ile elektrikte görüldü.
Sonuç ve Sürdürülebilir Tarım İçin Öneriler
Bayraktar, 23 Nisan Dünya Süt Günü’nün de kutlandığı bu dönemde, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması adına önemli önerilerde bulundu. Özellikle, çiğ sütte üreticilerin kazanç elde etmesini teminen, girdi fiyatlarının kontrol altına alınması ve maliyetlerin düşürülmesine yönelik tedbirlerin alınması gerektiğine vurgu yaptı. Bu kapsamda, tarımsal ürünlerde fiyat istikrarını sağlamak ve üretici ile tüketici arasındaki dengeyi korumak amacıyla, devlet destekleri ve düzenleyici politikaların önemine dikkat çekti.
News
